Daymyo

Vikipediya, ochiq ensiklopediya

Daymyo — oʻrta asrlarda Yaponiyadagi yirik mulkdor knyazlar. "D." istilohi 11-a.da paydo boʻlib, yirik mulkdorlarni anglatgan. 14—15-a.lardan 16-a. oxirigacha D.lar markaziy hokimiyatdan mustaqil boʻlishgan. Tokugava syogunlari hukmronligi davrida (1603—1867) mamlakat birlashtirilgandan soʻng , D.ga yerlarida olinadigan sholi hosili kamida 10 ming koku (1 koku = 150 kg) ga yetgan yirik mulkdorlar mansub boʻlishgan. Knyazliklar iqtisodiy va maʼmuriy siyosiy birliklar hisoblanib, ichki ishlarda D. toʻla hokimiyatga ega edi. Lekin xukumat D.lar ustidan har tomonlama nazoratni kuchaytirib, ularning yerlarini qisqartirgan. 1867—68 y.lardagi tugallanmagan burjua inqilobidan soʻng , D. 1869—71 y.larda oʻz yerlaridan mahrum boʻlishgan, knyazliklar urniga prefekturalar barpo etilgan. D.larga katta pul miqdorida tovon tulangan, D.larning bir qismi yirik pomeshchiklarga (mulkdorlarga), ayrimlari — aksionerlar va sanoatchilarga aylangan. Saroy zodagonlari (kuge) bilan birga D.lar (1884 y.da) oliy zodagonlar — kadzokuni tashkil etgan, u 1890—1945 y.larda Yaponiya parlamentidagi perlar palatasida katta imtiyozlarga ega bulgan.

Adabiyot[tahrir]

  • OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil