Chelyabinsk

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Chelyabinsk - Rossiya Federatsiyasi Chelyabinsk viloyatidagi shahar (1743 yildan), viloyat markazi. Rossiya Federatsiyasining muhim iktisodiy, madaniy, ilmiy markazi, yirik transport yoʻllari chorrahasi. Janubiy Uralning sharqiy yon bagʻrida, Miass daryosi sohilida joylashgan. Aholisi 1077,2 ming kishi (2002). Qora (metallsozlik kombinati, quvur prokati zavodi) va rangli metallurgiya, mashinasozlik va metallsozlik ("Chelyabinsk abraziv zavodi", "Polyot", "Turbodetal" korxonalari; traktor, stanoksozlik, "Teplopribor", soatsozlik, yul tuzatish mashinalari zavodlari va boshqalar) sanoatlari mavjud. Issiklik elektr styasi ishlab turibdi.

1736 yilda rus qalʼasi sifatida boshqirdlarning Selyaba (Chelyaba) qishlogʻi oʻrnida vujudga kelgan. 1743 yildan shahar, Iset provinsiyasi (Perm, keyinroq Ufa noibligi), 1796 yildan Orenburg gubernyasining uyezd shahri. 19-asrning 90-yillarida Buyuk Sibir magistrali va Yekaterinburg yoʻnalishidagi temir yoʻl qurilishi munosabati bilan shahar yirik transport va savdo markaziga aylandi. Sanoattez rivojlandi. 1933 yilda traktor zavodi (CHTZ) qurylib foydalanishga topshirildi. Urush davrida (1941—45) Ch.ga 60 ga yaqin sanoat korxonasi evakuatsiya qilindi. Shu davrda shahar sanoati turli harbiy qurollarni ishlab chikardi. Aeroport bor. universitet, politexnika, qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash va elektrifikatsiyalash, tibbiyot, jismoniy tarbiya, ped., madaniyat oliy ukuv yurtlari, ilmiy tadqiqot institutlari faoliyat koʻrsatadi. 4 teatr, filarmoniya, oʻlkashunoslik muzeyi, kartinalar galereyasi mavjud.[1]

Manbalar[tahrir]

  1. "Chelyabinsk" OʻzME. Ch-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil