Aviamodelchilik

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Aviamodelchilik (avia... va lot modulis – o‘lchov) – uchish apparati modellarini yasash va uchirish. A. yoshlar texnik ijodi turlaridan biri. Uchmay-digan (geometrik shakli o‘xshatiladigan tarixiy yoki zamonaviy samolyot nus-xasi) va uchadigan modellar bilan shug‘ullanadigan xillari bor. Uchadigan model uchish tarzi, o‘lchami, dvigatelining turiga qarab erkin uchadigan, kordli va radio bilan boshqariladigan turlarga bo‘linadi. Erkin uchadigan modellar pla-nerlar, rezina motorli, taymerli xillarga bo‘linadi. Planer modeli motor-siz uchish apparati bo‘lib, havo oqimida varrakka o‘xshash uchiriladi. Rezina mo-torli modellarda tortish kuchini havo vinti (parrak) vujudga keltiradi. Par-rakni rezina motor harakatlantiradi. Taymerli modelning uchishini maxsus mexanizm – taymer cheklaydi. Kordli modellarni modelchi-uchiruvchi kord iplari yordamida boshqarib uchiradi. Radio bilan boshqariladigan modellar bortiga o‘rnatilgan radioapparaturaga yerdan yuboriladigan signallar yordamida boshqariladi. O‘zbekistonda A. sporti, ayniqsa, 20-asr o‘rtalaridan rivojlandi. Maktab, bolalar uyi, o‘quvchilar saroyi, klublarda A. to‘garaklari bor. Shahar va tuman aeroklublarida, yosh texni-klar stansiyalarida A. kabinetlari tashkil qilingan.

Adabiyotlar[tahrir]

  • OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil