Auyeski kasalligi

Vikipediya, ochiq ensiklopediya

Auyeski kasalligi, soxta quturish kasalligi (venger vrachi A. Auieszky nomidan) — hayvonlarda mar-kaziy nerv sistemasi va nafas organ-larining shikastlanishi belgilari bilan o‘tadigan virusli yuqumli kasallik. Auyeski kasalligi bilan barcha sut emizuvchilar va qushlar kasallanadi. Kasallik ayniqsa, darran-dachilik va cho‘chqachilik xo‘jaliklariga katta zarar keltiradi. Auyeski kasalligi , asosan, ot, cho‘chqa, qoramol, qo‘y-echki va itlarda yil-ning hamma faslida uchraydi. Kasallik ko‘proq kemiruvchilar va etxo‘r (yirtqich) lar orqali tarqaladi; cho‘chqalarga boshqa kasal hayvonlardan bevosita ham yuqadi. Viruslar qon va limfa bilan butun organizmga tarqaladi. Auyeski kasalligi ning inkubatsiya davri 1—8 kun. Kasallangan hayvon to‘satdan lohas bo‘ladi, harorati ko‘tariladi, ovqat yemay qo‘yadi, qichinadi, qoramol oz qo‘y-echkilardan ko‘p so‘lak oqadi, halloslaydi, yurak urishi tezla-shadi, mudrab yuradi va 3—5 kundan so‘ng halok bo‘ladi.Tashhis kasallikning klinik belgilari va lab. tekshirishla-ri asosida qo‘yiladi. Davosi: Auyeski kasalligi yuqkan hayvonlarga gammaglobulin; qaytalanmasligi uchun penitsillin, streptomitsin beriladi. Oldin i olish: hayvonlar emlanadi, Auyeski kasalligi tarqalganligi aniqlangan xo‘jalik karantin zonasi deb e’lon qilinadi. Epizootiyaga qarshi chora-tadbirlar o‘tkaziladi. Kasal va tu-zalgan hayvonlar boshqa joyga olingach, molxonalar 1% li formaldegid erit-masi, yangi so‘ndirilgan ohakning 20% eritmasi bilan dezinfeksiya qilinadi.

Adabiyotlar[tahrir]

  • OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil