Atmosferaning issiqlik balansi

Vikipediya, ochiq ensiklopediya

Atmosferaning issiqlik balansi — atmosferaga kelgan va undan chiqqan issiqlik tengligi. Atmos-feraning nurlanish balansi R, atmos-ferada suv bug‘lari kondensatlanishi tufayli ajralib chiqqan issiqlik hr (h — kondensatsiya yashirin issiqlig‘i, g— yog‘inlar yig‘indisi), yer sirtidan turbulent almashinuv natijasida atmos-feraga berilgan issiqlik R, havoning gorizontal yo‘nalishda ko‘chishi (advek-siya) tufayli kelgan issiqlik oqimi (A) Atmosferaning issiqlik balansi b.ni tashkil qiladi. Issiqlikning advektiv ko‘chishi odatda ek-vatordan qutblarga qarab yo‘nalgan bo‘ladi, shu-ning uchun bu jarayon tufayli yuqori ken-gliklardagi havo issiqlik oladi, quyi kengliklarda esa issiqlik yo‘qotadi. Atmosfera sirkulyatsiyasi va okean sir-kulyatsiyasi tufayli havo temperaturasi uzluksiz ravishda quyi kengliklarda pasaymaydi, yuqori kengliklarda ko‘tarilmaydi, ya’ni issiqlikning advektiv ko‘chishi nati-jasida muvozanatlashib turadi. Shunga ko‘ra butun atmosferaning o‘rtacha yillik temperaturasi turg‘un bo‘ladi.

Adabiyotlar[tahrir]

  • OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil