Asalari kasalliklari

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Asalari kasalliklari – asalarilarda uchraydigan kasalliklar. Asosan infeksion, invazion (yuqumli) va yuqumsiz kasalliklarga bo‘linadi. Infeksion kasalliklardan Amerika chirish kasalligi (g‘umbakda) va Yevropa chirish kasalligi (lichinkalarda) ko‘p uch-raydi. Romlardagi kataklarga qo‘yilgan urug‘lar chirib ketishi bilan ku-zatiladi. Kasallikni zamburug‘lar qo‘zg‘atadi. Da-volash va kurash choralari: uyadagi zarar-langan romlar dezinfeksiya qilinadi, shifobaxsh qiyom (2 kg shakar, 1 l suv)ga penitsilin, norsulfazol, streptomitsin kabi antibiotiklardan biri (1l qiyomga 1 g hisobida) qo‘shib beriladi. Yuqumli kasalliklardan nozematoz kasalligi asalarilarning o‘rta ichaklarini zararlab, kuchli ich ketish bilan kuzatiladi. Nozema apis zamburug‘lari sporalari qo‘zg‘atadi. Kasallangan arilar romlarda emas, uya devorlariga yopishib turadi. Davolash: shifobaxsh qiyom (2 kg shakar, 1 l suv)ga fumaglin (1 l ga 50 – 100 g) qo‘shib be-riladi. Davolash 5 – 7 kun oraliq bilan 2 – 3 marta takrorlanadi.Yuqumli kasalliklardan yana biri kanalar qo‘zg‘atadigan varroatoz kasalli-gidir. O‘rta Osiyoda keng tarqalgan. Ka-nalar asalarilarning choti, qanoti osti va qorin qismlarida parazitlik qiladi. Kurash choralari: asalari romlari ostiga vazelin surilgan tunuka qoplama qo‘yiladi. Fenotiazin preparati tuta-tilib, uya 30 – 40 min. dimlanadi (tu-tun ta’sirida kanalar vazelin surtil-gan tunuka qoplamaga to‘kilib, yopishib qoladi). Uya ochilib shamollatiladi va kanalar yig‘ib olinib kuydiriladi.Yuqumsiz kasalliklardan zaharli va zararli o‘simliklardan olingan ne-ktar, gulchang, shuningdek turli ki-myoviy moddalardan zaharlanish ko‘proq uchraydi. Davolash: kasallik belgilari aniqlanishi bilan kechqurun asalarilarga iliq suv yoki 20% li shakar qiyomi beriladi. Asalarizorni boshqa joyga ko‘chirish yaxshi natija beradi.Ibrohim Jo‘rayev.

Adabiyotlar[tahrir]

  • OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil