Asalari

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Navigatsiya qismiga oʻtish Qidirish qismiga oʻtish

 

Evropa asalarisi nektar va gulchanglarni yig'adi
Yevropalik asalarilar gulchanglarni yig‘ib, uyaga qaytadi. Asalarilar oyoqlaridagi gulchanglarni savatchalarida vaqtincha saqlanadi

Asalarilar uchun yem-xashak yoki oziq-ovqat ta'minoti parvoz oralig'ida gullaydigan o'simliklarning nektar va gulchanglaridan iborat. Asalarilar uchun ozuqa manbalari hisoblangan asal asalarichilar uchun muhim ahamiyatga ega. Maksimal asal ishlab chiqarish va nasl berish uchun uyalar qaerda joylashganligini aniqlash uchun mavsumdan tashqari vaqtni hisobga olish kerak. Agar asal miqdori kamayib ketsa, asalarini maxsus sharoitda boqish kerak bo'ladi. Tijoriy changlatish maqsadida ishlatiladigan asalarilar hovlilarda boqiladi. Yem-xashak boshqa asalari turlari bilan changlanishni boshqarish uchun ham muhimdir. Nektar asalarilarning qanotlari mushaklari uchun asosiy energiya manbai bo'lgan shakarni o'z ichiga oladi va qish uchun asalarilar koloniyalari uchun issiqlik manbai bo'lib ham xizmat qiladi. Polen normal hayot aylanishi va koloniya faoliyatida yo'qolgan asalarilarning o'rnini bosish uchun asosan naslga oziqlanadigan oqsil va iz minerallarni beradi.

Qoida tariqasida, asalari uyasi atrofida oziq-ovqat qidirish maqsadida maydoni 2 mile (3.2 km), asalarilar uyadan bu masofada ikki marta va uch marta yem-xashak izlab shu masofada uchib yurgani kuzatilgan. Tajribalar shuni ko'rsatdiki, oziq-ovqat manbaidan 4 milya masofada joylashgan asalari uyalari og'irlik kasb etadi, ammo undan tashqarida sarflangan energiya ozuqa qidirish paytida olingan energiyadan ko'proq bo'ladi.[1] Ekstremal masofalarda oziq-ovqat izlash alohida asalarilarning qanotlarini shikaslanadi va eskiradi, oziq-ovqat izlovchi asalarilarning umr ko'rish davomiyligini qisqaroq bo'ladi va shuning uchun koloniyadagi asalaarilar soni kamayadi. Faol asalarichilik uchun minimal harorat taxminan 55 °F (13 °C) ni tashkil qiladi . Harorat 66 °F (19 °C) ga ko'tarilmaguncha to'liq yem-xashak faoliyatiga erishilmaydi . G'arbdagi asalarilar irqlarida kichik farqlar mavjud, ular qanday haroratda ozuqa qidirishlari bilan farqlanishadi.

Asosiy nektar manbai va asosiy gulchang manbai kenglik, mintaqa, fasl va o'simlik turiga qarab juda katta farq qiladi. Asalarilar dumaloq raqs, chayqalish raqsi va chayqalish signallari orqali oziq-ovqat manbasining yo'nalishi va masofasini eslab qola oladilar.

Asalarilar nektar va gulchanglardan tashqari, ma'lum ignabargli daraxtlar va emanlarda asal shudring manbasini izlashlari mumkin . Bitta Qirolicha ari har bir uya uchun zarur bo'lib, u yangi ishchilar va yangi malikalarni tarbiyalash uchun zarur bo'lgan urug'langan tuxum qo'ya oladigan yagona shaxs sifatida zarur va shuning uchun turning davom etishi uchun juda zarurdir.

Havolalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • Asal shudring manbai
  • Iyun bo'shlig'i
  • Asal o'simliklar ro'yxati
  • Asal asalarilar uchun Shimoliy Amerika nektar manbalari ro'yxati
  • Melifer gul
  • Nektar manbai
  • Polen manbai
  • Mintaqaviy asallar

Ma'lumotnomalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. Eckert, JE, The flight range of the honeybee, Journal of Agricultural Research, v. 47, no. 8, p 257-285 (1933)