Artishok

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Artishok (Supaga) – ko‘p yillik va bir yillik sabzavot ekini. O‘rta den-giz mamlakatlarida 10–11 turi o‘sadi. Fransiya, Italiya, Hindiston, Jazoir va boshqa mamlakatlarda ekiladi. Rossiyaning jan, Moldaviya, Ukrainada ti-kanli A. (S. scolymus L.) turi ko‘proq ekiladi. A. juda sershox bo‘lib, bo‘yi 2 m gacha bo-radi. Gullari ko‘k-binafsha rangda, yi-rik to‘pgul hosil qiladi (bir to‘pguli og‘irligi 100–200 g). Seret gulbandi va savatcha to‘pguli ovqatga ishlatiladi. A.da qand, oqsil (2,5-3%), uglevod (7-15%), S (0,4 mg%), V,, V2 vitaminlari, karotin, urug‘ida 30% gacha moy bor. Xom va konservalangan, qaynatilgan A. souslar bilan iste’mol etiladi, salatlar tayyorlanadi. Uglevodlari tarkibida diabet kasalliklari uchun foydali bo‘lgan inulin bor. Janubiy zonalarda 3– 4 yillik, sovuq kuchli zonalarda bir yillik ekin, 100x80 sm sxemada ekiladi. Hosildorligi 50–250 s/ga (15– 50 ming to‘pgul). A. odatda ko‘p yillik ekin tarzida eqilgandan so‘ng ikkinchi yili gullaydi. O‘zbekiston o‘simlikshunoslik ilmiy tadqiqot institutida A.ni rayonlashtirish o‘rganilmoqda.

Adabiyotlar[tahrir]

  • OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil