Arjasp

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Arjasp (Avestoda Arjadaspa) – 1) Afrosiyobning nabirasi, zardushtiylikning ashaddiy dushmani. Ruinadiz (Diziruin) (Mis qasr)da yashagan. Mil. 2-asrdan e’tiboran bu kasr Poykend nomi bilan bog‘lanadi. A. Zardushtiy Gushtasp (Gistasp) Ruintan (Misbadan)ning bir necha o‘g‘illarini jangda o‘ddirgach, tax-tni tark etib Balxda toat-ibodat bilan mashg‘ul bo‘lib turgan Luhrosp (Gush-taspningotasi)ni o‘ldirgan. So‘ng, Gush-taspning qizlari Ofariyn va Humoyni 615olib qochgancha Ruinadiz qal’asiga ber-kinib olgan. Gushtaspning o‘g‘li Isfan-diyor qasrni zabt etib, uni o‘ldirgan va singillarini qutqargan. 2) Eron afsonalarida Turondagi ko‘chmanchi qabilalar (Avestoning "Yasht" V kito-bida Arjadaspa), keyingi afsonalarda zardushtiylikka qarshi bo‘lgan xio-niylar (eftaliylar) boshlig‘i. A.ning podshohlar (zardushtiylar homiylari)ga qarshi urushlari Parfiya dostoni "Yodgor Zareron"da keng yoritilgan. Xioniylar podshohi A. Eron podshohi Vishtasp ((qarang Gushtasp)d,an o‘z dinidan voz kechishni talab qiladi, yo‘qsa urush ochishini aytadi. Vishtasp rad qilgach, dahshatli jang bo‘lib, unda eronliklar Vishtaspning ukasi qo‘mondon Zarera (jangda o‘lgan) va uning o‘g‘li Bastvara boshchiligida xio-niylar ustidan to‘la g‘alaba qozonadilar. A.ni asir olib qo‘l-oyog‘ini, qulog‘ini kesib, ko‘zini o‘yib o‘z yurtiga qaytarib yuboradilar.

Adabiyotlar[tahrir]

  • OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil