Appersepsiya

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Appersepsiya (lot. ad – ga, perceptio – idrok, qabul qilish) – psi-xologiyadagi tushuncha. Idrok jarayonining shaxsning avvalgi bilim va tajri-balari, qiziqishi, ehtiyoji va odatlari, yoshi, jinsi, ma’lumoti, kasbi, umuman psixik hayotning barcha mazmuni bilan bog‘lanishi anglashiladi. A. hodisasi tufayli kishilar idrokining mazmuni bir-biridan farq qiladi, ya’ni kishilar aynan bir xil narsani o‘z bilim da-rajasi, turmush tajribasi, dunyoqarashi hamda ijtimoiy kelib chiqishiga qarab turlicha idrok qiladilar. Mas, "re-aksiya" so‘zini kimyogarlar moddalarning kimyoviy yo‘l bilan birikishi yoki ajralishi deb, sotsiologlar tarixiy taraqqiyotda orqaga chekinish deb, psi-xolog va fiziologlar esa organizmning ta’sirotga nisbatan qaytargan javob harakati deb idrok qiladilar. A. ter-minini ba’zan idrokning aniqligi, to‘liqligi, yorqinligi kabi sifatlari ma’nosida ham ishlatiladi. A. hodisasi barqaror va vaqtincha deb ataluvchi 2 qismga bo‘linadi. Barqaror A. shax-sning dunyoqarashi, e’tiqodi, ideali, bilim va madaniy saviyasi, kasbi hamda qiziqishlariga; vaqtincha A. esa faqat shaxsning idrok jarayonidagi hissiy holati, kayfiyatiga bog‘liq.

Adabiyotlar[tahrir]

  • OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil