Appalachi togʻlari

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search


Appalachi tog‘lari – Shimoliy Amerikadagi tog‘lar, AQSH bilan Kanada hududida. Janubi-g‘arbdan shimoli-sharqqa 2600 km cho‘zilgan, eni 300 – 500 km. Eng baland cho‘qqisi – Mitchell tog‘i (2030 m). Appalachi togʻlari janubi-sharqiy va shimoliy qismlari paleozoy erasida burmalangan kristall jinslar (gneyslar, kristalli slaneslar, kvarsitlar)dan, janubi-g‘arbiy qismi cho‘kindi jinslar – ohaktosh, qumtosh, gilli slaneslardan tashkil topgan. Me-zozoy va kaynozoyda tog‘lar gum-bazeimon 581ko‘tarilgan. Tog‘larni ko‘pdan-ko‘p daryolar parchalab yuborgan. Shimoliy tomonlari relefini to‘rtlamchi davr muzliklari ancha o‘zgartirgan. Appalachi togʻlari iqlimini Atlan-tika okeani yumshatib turadi. Yog‘in 1000 – 1300 mm. Jan.da tog‘ yon bag‘irlari 1000 m balandlikkacha keng bargli o‘rmonlar, undan yuqorida aralash va igna bargli o‘rmonlar bilan qoplangan. Appalachi togʻlarida toshko‘mir, neft, temir rudasi, mis, kumush, kobalt bor. Appalachi togʻlarida 2 ta millim park mavjud. Turizm va ovchilik rayoni.

Adabiyotlar[tahrir]

  • OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil