Antitsiklon
Antitsiklon (yun. anti… va siklon) — atmosferada yuz beradigan hodisa; havo oqimlari harakatidan hosil boʻladigan juda katta atmosfera girdobi. Shimoliy yarim sharda soat mili yoʻnalishida, Janubiy yarim sharda esa unga qarama-qarshi harakatlanadi. Antitsiklon markazida havo bosimi maksimal boʻlib, chetlariga tomon asta-sekin pasayib boradi. Antitsiklonning diametri 3 — 5 ming kilometrgacha, harakat tezligi 30 — 40 kilometr/soatga yetishi mumkin. Oʻrta Osiyodagi antitsiklonlar Yer yuzining boshqa hududlariga qaraganda tezroq: yozda soatiga 50 kilometrgacha, qishda esa 60 — 65 kilometr harakatlanadi. Antitsiklon doirasida havo yuqoridan pastga qarab siljiydi. Antitsiklon egallagan maydonda havoning pastga tushishi va isishi tufayli erkin atmosferada harorat asta-sekin koʻtariladi va natijada ob-havo koʻpincha ochiq yoki kam bulutli boʻladi. Qishda va kechasi yer yuzasida havoning sovushi natijasida, antitsiklonning pastki qatlamida inversiyalar, bulutlar va tumanlar vujudga kelishi mumkin. Antitsiklonning Oʻrta Osiyo hududi orqali oʻtishi sovuq havo massasi bostirib kelishining oxirgi davriga toʻgʻri keladi. Antitsiklon kam bulutli ob-havoni vujudga keltiradi. Sibir Antitsikloni janubi-gʻarbiy qismining Oʻrta Osiyo hududiga tarqalishi ochiq havoga sababchi boʻladi.
Adabiyotlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
 | Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin. Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
 | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |