Antitsiklon

Vikipediya, ochiq ensiklopediya

Antitsiklon (yun. anti... va si-klon) — atmosferada yuz beradigan hodisa; havo oqimlari harakatidan hosil bo‘ladigan juda katta atmosfera girdobi. Shim. yarim sharda soat mili yo‘nalishida, Jan. yarim sharda esa unga qarama-qarshi harakatlanadi.A. markazida havo bosimi maksimal bo‘lib, chetlariga tomon asta-sekin pa-sayib boradi. A.ning diametri 3 — 5 ming km gacha, harakat tezligi 30 — 40 km/soatga yetishi mumkin. O‘rta Osiyoda-gi A.lar Yer yuzining boshqa hududlariga qaraganda tezroq: yozda soatiga 50 km gacha, qishda esa 60 — 65 km harakatlanadi. A. doirasida havo yuqoridan pastga qarab siljiydi. A. egallagan maydonda havoning pastga tushishi va isishi tu-fayli erkin atmosferada harorat asta-sekin ko‘gariladi va natijada ob-havo ko‘pincha ochiq yoki kam bulutli bo‘ladi. Qishda va kechasi yer yuzasida havoning sovushi natijasida A.ning pastki qatlamida inversiyalar, bulutlar va tu-manlar vujudga kelishi mumkin.A.ning O‘rta Osiyo hududi orqali uti-560shi sovuq havo massasi bostirib kelishi-ning oxirgi davriga to‘g‘ri keladi. A. kam bulutli ob-havoni vujudga keltiradi. Sibir A.i jan.-g‘arbiy qismining O‘rta Osiyo hududiga tarqalishi ochiq havoga sababchi bo‘ladi.Tohir Muxtorov.

Adabiyotlar[tahrir]

  • OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil