Antitezis

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Antitezis (yun. antithesis – te-zisga zid) – mantiqda, xususan, isbot-lash nazariyasida dastlabki asosiy fik-rga zid bayon qilingan mulohaza. A.da teskari fikr to‘g‘ri deb faraz qilinadi va isbotlashda qo‘llaniladi (qarang Isbot). Falsafada A. dialektik taraqqiyot ja-rayonining muayyan bir bosqichi, avvalgi asosiy holatning (tezisning) o‘z-o‘zidan inkor etilishi. Ammo A. mutlaq inkor emas, balki u tezisning ma’lum bir to-monini inkor etib, uning ijobiy maz-munini o‘zida saqlaydi va taraqqiyotni yuqoriroq bosqichga ko‘taradi. Bu bosqich inkorni inkor yoki sintez deb ataladi. A. uch bosqichli rivojlanish (triada)ning tarkibiy qismi sifatida birinchi marta Gegel tomonidan talqin qilingan.

Adabiyotlar[tahrir]

  • OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil