Andrés Gimeno

Vikipediya, ochiq ensiklopediya

Andrés Gimeno Tolaguera (1937-yil 3-avgust — 2019-yil 9-oktyabr oraligi`da yashagan) ispaniyalik tennischi edi. Uning eng koʻzga koʻrinarli yutugʻi 1972-yilda, Fransiya Ochiq chempionatida gʻalaba qozonganida va 34 yoshida Open eradagi birinchi eng yoshi katta Grand Slam chempioni boʻlib qoldi.[1]

Andrés Gimeno
Internationale Tenniskampioenschappen Melkhuisje, Andres Gimeno in aktie, Bestanddeelnr 926-5506.jpg
Mamlakat Spain
Istiqomat joyi Barcelona
Tugʻilishi 3-avgust 1937-yil
Barcelona, Spain
Vafoti 9-oktabr 2019-yil(2019-10-09)
(82 yoshda)
Barcelona, Spain
Boʻyi 1.85 m (6 ft 1 in) sm
Professionallik 1960
Faoliyati tugashi 1974
Ishlatadigan qoʻli Right-handed (one-handed backhand)
Olgan jami pul mukofot(lar)i miqdori 2500
Int. Tennis HoF 2009 (aʼzolik sahifasi)
Yakkalik bahslar
Rekordi 216–108
Jami titullari 41
„Katta dubulgʻa“ turniri yakkalik bahslari natijalari
Australian Open F (1969)
French Open W (1972)
Wimbledon SF (1970)
US Open 4R (1969, 1972)
Boshqa turnirlar
Tour Finals RR (1972)
Professional majors
US Pro F (1967)
Wembley Pro F (1965)
French Pro F (1962, 1967)
Juftlik bahslari
Rekordi 95–61
Jami titullari 3
„Katta dubulgʻa“ turniri juftlik bahslari natijalari
French Open F (1960)
Wimbledon QF (1959)
US Open F (1968)

Sport faoliyatining ilk yillari[tahrir | manbasini tahrirlash]

Andres tennis juda havaskorlar oilasidan chiqqan va otasi Esteban uning bu yoʻnalishdan ketishini butunlay qoʻllab-quvvatlagan. Esteban yaxshi tennischi edi va u Andresning ilk murabbiyiga aylandi. Ular „ Real Club de Tenis Barcelona“ da shugʻullanishgan. Erta yoshda Andres oʻz mintaqasida bir qancha muhim turnirlarda gʻolib chiqqan holda chinakam yaxshi tennischi boʻla boshladi. Oʻn olti yoshida u U-18 Ispaniya chempionatida gʻolib chiqdi. 1954-yilda u Juan Manuel Couder bilan oʻynagan juftliklar toifasida Ispaniya chempionatida gʻalaba qozondi.[2] Shu bilan birga, u tennis karyerasiga eʼtibor qaratish uchun oʻqishni toʻxtatdi. 

U nafaqat Ispaniyada muvaffaqiyatli tennischi, balki butun Yevropada oʻz mamlakatini himoya qildi. U Galea kubogi, U-21 Yevropa chempionatida oʻynagan va 1956 — 1957-yillarda gʻalaba qozongan.[3] 1958-yilda esa u ushbu turnirda ikkinchi oʻrinni egalladi. Shundan soʻng u Avstraliyaga dunyoning eng yaxshi tennis murabbiyi boʻlib tanildi Harry Hopman bilan oʻynashga qaror qildi.  U tennis darajasini oshirdi va tez orada Pert va Sidneydagi chempionatlarda ikkita muhim gʻalabaga erishdi. 

Tennis karyerasi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Gimeno 1960-yilda Ispaniyaga qaytib, u yerda havaskor tennischi sifatida oʻzining eng yaxshi yilini oʻtkazdi: Barselona, Karakas, Monte-Karlo va Qirolicha klubida unvonlarni qoʻlga kiritdi.[2] Barselonada u italiyalik Juzeppe Merloni ortda qoldirib, Torneo Conde de Godoni yutgan birinchi ispaniyalik tennischiga boʻldi. Oʻsha yili u Fransiya Ochiq chempionatining juftlik bahslarida ham avstraliyalik duetga magʻlub boʻlib, finalga chiqdi.[2] Oʻsha yildan soʻng u tennis boʻyicha jahon chempionati professional tennis guruhi tarkibiga qoʻshildi.[4] Fransiyada Jack Kramer unga uch yilga 50 000 dollar va har bir gʻalaba uchun koʻproq mukofot pul taklif qilishdi. Guruh Rod Laver, Pancho Gonsales va Ken Rouzoll kabi tarixdagi eng mashxur va professional tennischilardan tashkil topgan edi.

Gimeno 1963-yil avgust oyida Poertschach pro turnirida Rosewall va Frank Sedgmanni magʻlub etdi.[5] Shuningdek, u 1963-yil sentyabr oyida Genoa Pro musobaqasida Laver va Rouzollni magʻlub etdi. Gimeno 1964-yil may oyida finalda Lyu Xoadni magʻlub etib, College Park Pro-ni qoʻlga kiritdi.[6] U 1964-yil avgust va sentyabr oylarida Nordveyk va Myunxendagi turnirlarda gʻolib boʻlib, ikkala musobaqada ham Laver va Rouzuolni magʻlub etdi.[7] Gimeno 1965-yil sentabrida Milan Pro-da Laver va Rouzoll ustidan gʻalaba qozondi va 1965-yil oktyabrida Port-Elizabetda boʻlib oʻtgan professional musobaqa finalida Laverni magʻlub etdi[8] Gimeno 1966-yil iyun oyida Sent-Luisda boʻlib oʻtgan US Pro hardcourt musobaqasida finalda Laverni magʻlub etdi.[9] U 1966-yil iyul oyida Oklaxoma shahrida boʻlib oʻtgan jahon professional chempionatida Laver va Rouzollni magʻlub etdi.[10] Shuningdek, u 1966-yil sentyabr oyida Jeneva va Barselona pro turnirlarida gʻolib chiqdi (ikkalasi ham Laver ustidan).[11] U 1967-yil iyul oyida Cincinnati Pro musobaqasida Laver va Rouzollni magʻlub etdi.[12] 1967-yil sentyabr oyida Gimeno Selbornda Border Pro (Rouzoll va Fred Stolle ustidan) va Port Elizabethdagi Sharqiy viloyati Pro (Laver va Rouzoll ustidan) yutib chiqdi.[13]

Gimenoning yakkalik oʻyinchisi sifatidagi Grand Slamdagi eng yaxshi natijalari 1968-yilda Ochiq davr boshlangan va professional Grand Slam musobaqalarida ishtirok etishi mumkin boʻlgan paytda kelgan. Uning birinchi yaxshi natijasi 1969-yilda Avstraliya Ochiq chempionati finalida[14] boʻlib, u erda uch setda Rod Leyverga yutqazib qoʻydi.[15] Gimeno 1969-yilda Barselona, Kyoln va Nyu-Yorkda, 1970-yilda Dallasda va 1971-yilda Gamburgda gʻolib chiqdi[16]

Gimenoning eng yaxshi yili 1972-yilda, u Bryussel va Parijda finalist boʻlgan va Los-Anjelesda, Eastbourneda,[17] Gstaadda va Fransiya ochiq chempionatida gʻalaba qozongan. Kataloniyalik oʻzining birinchi va yagona „Katta dubulgʻa“ni 1972-yilda yutgan. U 2022-yilgacha Fransiya Ochiq chempionatida (34 yoshida) gʻalaba qozongan eng keksa erkak oʻyinchi boʻyicha rekordga ega boʻlib, „Katta dubulgʻa“ning birinchi marta chempioni boʻlib qolmoqda. Finalda u fransiyalik tennischi Patrick Proisyni toʻrt setda magʻlub etdi. Bundan tashqari, u 1970-yili Wimbledonda yarim finalgacha yetib bordi[18] 1973-yilda u Xilversumdagi Gollandiya ochiq chempionati finaliga chiqdi, u erda Tom Okker uni besh setda magʻlub etdi.[19]

Gimeno Devis Kubogining faol oʻyinchisi boʻlib, yakkalik oʻyinlarida 18-5 va juftliklarda 5-5 rekordini qayd etgan.[20] Uning debyuti Ispaniyaning Misrga qarshi Ispaniyaning eng muhim oʻyinchilaridan biri Manuel Santana bilan oʻynagan oʻyinida boʻldi. U professional guruhning bir qismi boʻlganida musobaqada ishtirok eta olmadi, lekin 1966-yilda murabbiy sifatida qatnashdi. 1973-yilda u meniskusni shikastlab, tennis oʻynashni toʻxtatishga qaror qildi. U RFET, Ispaniya Tennis Federatsiyasi va keyin Suisse Federatsiyasida tennis boʻyicha murabbiy boʻldi.[21]

Tennis faoliyatini tugatgandan soʻng[tahrir | manbasini tahrirlash]

Professional faoliyatidan soʻng u Legends Championship deb nomlangan isteʼfodagi oʻyinchilar uchun tennis boʻlimiga qoʻshilishga qaror qildi. Shuningdek, u 1974-yilda Barselonaning Kasteldefels shahrida „Club de Tenis Andres Gimeno“ nomli tennis klubiga asos solgan.[22]

Gimeno, 1969-yil

U 2009-yilda Xalqaro tennis shon-shuhrat zaliga saylangan va unda Arantxa Sanches Vikario, Manuel Alonso va Manuel Santanadan keyin toʻrtinchi ispaniyalik tennischi boʻlgan.[23][24]

Shaxsiy hayoti[tahrir | manbasini tahrirlash]

Gimeno 1962-yilda Kristina Korollaga turmushga chiqdi va birgalikda uchta farzand koʻrdi: Alexo Gimeno, Andres Gimeno Jr va Kristina Gimeno.[25] 2011-yilda Gimeno barcha pullarini yoʻqotdi[26][27] va Rafael Nadal, Tommi Robredo, Felisiano Lopes va David Ferrer kabi eng yaxshi ispan tennischilari Palau Blaugranada koʻrgazmali tennis turnirini oʻtkazishdi.[28]

Oʻlimi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Gimeno uzoq davom etgan kasallikdan soʻng, 2019-yil 9-oktabrda 82 yoshida vafot etdi[29]

Grand Slam (Katta dubulgʻa) finallari[tahrir | manbasini tahrirlash]

Yakkalik: 2 (1 unvon, 1 ikkinchi oʻrin)[tahrir | manbasini tahrirlash]

Natija Yil Chempionat Qoplama Raqib Hisob
Yoʻqotish 1969-yil Avstraliya ochiq chempionati Oʻt Avstraliya Rod Laver 3-6, 4-6, 5-7
Gʻalaba 1972-yil Fransiya ochiq Loy Fransiya Patrick Proisy 4-6, 6-3, 6-1, 6-1

Juftliklar: 2 (2 ta ikkinchi oʻrin)[tahrir | manbasini tahrirlash]

Natija Yil Chempionat Qoplama Hamkor Raqiblar Hisob
Yoʻqotish 1960-yil Fransiya chempionati Loy Ispaniya José Luis Arilla Avstraliya Roy Emerson

Avstraliya Neale Fraser

2-6, 10-8, 5-7, 4-6
Yoʻqotish 1968-yil US Open Oʻt Qoʻshma Shtatlar Arthur Ashe Qoʻshma Shtatlar Bob Lutz

Qoʻshma Shtatlar Stan Smith

9-11, 1-6, 5-7

Open era finallari[tahrir | manbasini tahrirlash]

Turnir
Katta dubulgʻa (1)
Tennis ustalari kubogi (0)
ATP safari (10)

Yakkalik (11 gʻalaba, 13 magʻlubiyat)[tahrir | manbasini tahrirlash]

Natija W/L Sana Turnir Raqib Hisob
Gʻalaba 1-0 Mar 1968 Bogota NTL, Colombia Avstraliya Fred Stolle 11-13, 6-3, 6-4
Magʻlubiyat 1-1 Apr 1968 Paris NTL, France Avstraliya Ken Rosewall 3-6, 4-6
Gʻalaba 2-1 Aug 1968 Binghamton NTL, USA Avstraliya Fred Stolle 6-4, 6-1
Magʻlubiyat 2-2 Aug 1968 Fort Worth NTL, USA Avstraliya Ken Rosewall 4-6, 3-6
Magʻlubiyat 2-3 Oct 1968 Corpus Christi NTL, USA Avstraliya Rod Laver 2-6, 4-6
Magʻlubiyat 2-4 Oct 1968 São Paulo NTL-2, Brazil Avstraliya Rod Laver 2-6, 6-2, 3-6
Magʻlubiyat 2-5 Oct 1968 La Paz NTL, Bolivia Avstraliya Rod Laver 4-6, 6-3, 5-7
Magʻlubiyat 2-6 Oct 1968 Lima NTL, Peru Avstraliya Fred Stolle 6-2, 2-6, 3-6
Magʻlubiyat 2-7 Jan 1969 Australian Open, Australia Avstraliya Rod Laver 3-6, 4-6, 5-7
Gʻalaba 3-7 Mar 1969 New York-1, USA Qoʻshma Shtatlar Arthur Ashe 6-1, 6-2, 3-6, 6-8, 9-7
Magʻlubiyat 3-8 May 1969 Amsterdam, Netherlands Niderlandlar Tom Okker 4-6, 3-6
Gʻalaba 4-8 Oct 1969 Cologne, Germany Avstraliya Roy Emerson 6-3, 19-17
Gʻalaba 5-8 Nov 1969 Barcelona-2, Spain Avstraliya Rod Laver 10-8, 2-6, 3-6, 6-4, 6-1
Magʻlubiyat 5-9 Feb 1970 Hollywood, FL, USA Avstraliya Ken Rosewall 6-3, 2-6, 6-3, 6-7, 3-6
Gʻalaba 6-9 Apr 1970 Dallas, USA Avstraliya Roy Emerson 6-2, 6-3, 6-2
Magʻlubiyat 6-10 Jun 1970 Casablanca, Morocco Avstraliya John Newcombe 4-6, 4-6, 4-6
Gʻalaba 7-10 May 1971 Hamburg Open, Germany Vengriya Péter Szőke 6-3, 6-2, 6-2
Gʻalaba 8-10 Feb 1972 Los Angeles, USA Fransiya Pierre Barthes 6-3, 2-6, 6-3
Magʻlubiyat 8-11 May 1972 Brussels, Belgium Ispaniya Manuel Orantes 4-6, 1-6, 6-2, 5-7
Gʻalaba 9-11 May 1972 French Open, Paris Fransiya Patrick Proisy 4-6, 6-3, 6-1, 6-1
Gʻalaba 10-11 Jun 1972 Eastbourne, England Fransiya Pierre Barthes 7-5, 6-3
Gʻalaba 11-11 Jul 1972 Gstaad, Switzerland Italiya Adriano Panatta 7-5, 9-8, 6-4
Magʻlubiyat 11-12 Oct 1972 Paris, France Qoʻshma Shtatlar Stan Smith 2-6, 2-6, 5-7
Magʻlubiyat 11-13 Jul 1973 Hilversum, Netherlands Niderlandlar Tom Okker 6-2, 4-6, 4-6, 7-6, 3-6

Sport faoliyati turnirlar tarixi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Turnir Havaskor Pro Ochiq davr Gʻalaba qozon %
1956-yil 1957-yil 1958-yil 1959-yil 1960-yil 1961-67 1968-yil 1969-yil 1970-yil 1971-yil 1972-yil 1973-yil
Grand Slam turnirlari
Avstraliya chempionati/Ochiq A A A QF A taqiqlangan F A 2R A A 0 / 3 6-3 66.67
Fransiya chempionati/Ochiq 1R 3R 4R A QF taqiqlangan SF QF A A <b id="mwAjg">V</b> 2R 1/8 23-7 76.67
Wimbledon 3R 1R 2R 3R 2R taqiqlangan 3R 4R SF 1R 2R A 0/10 17-10 62,96
AQSh milliy chempionati/Ochiq A A A A A taqiqlangan 1R 4R 1R A 4R A 0 / 4 6-4 60.00
Gʻalaba — magʻlubiyat 2-2 2-2 4-2 4-2 4-2 yoʻq 7-3 14-4 5-2 0-2 10-2 1-1 1/25 52-24 68.42
Yil yakunlari boʻyicha chempionatlar
Ustalar Tugallanmagan A A RR A 0 / 1 0-3 0,00
Gʻalaba — magʻlubiyat - - - 0-3 - 0 / 1 0-3 0,00

Professional Grand Slam[tahrir | manbasini tahrirlash]

Turnir 1960-yil 1961-yil 1962-yil 1963-yil 1964-yil 1965-yil 1966-yil 1967-yil Gʻalaba qozon %
AQSh Pro chempionati A SF A A SF A SF F 0 / 4 4-4 50.00
Pro boʻyicha Fransiya chempionati QF QF F 1R SF QF SF F 0 / 8 10-8 55,55
Wembley chempionati QF QF QF QF QF F QF SF 0 / 8 8-8 50.00
Gʻalaba — magʻlubiyat 2-2 2-3 4-2 1-2 2-3 2-2 2-3 7-3 0 / 20 22-20 52.38

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. Dorish, Joe. „Youngest and Oldest Men to win the French Open in Tennis“. Yahoo (8-may 2013-yil).
  2. 2,0 2,1 2,2 Buddell, James. „Pioneer of Spanish tennis was one of the sport's nicest guys“. ATPtour.com (10-oktabr 2019-yil).
  3. „Los tenistas Españoles han ganado la Copa Galea de 1957“ (es). ABC (6-avgust 1957-yil). Qaraldi: 10-oktabr 2019-yil.
  4. „Andres Gimeno Inked by Kramer for Pro Circuit“. The Montreal Gazette (13-iyul 1960-yil).
  5. „The Times-News (Twin Falls), 5 August 1963“. newspapers.com.
  6. The History of Professional Tennis, Joe McCauley (2003 reprint), p. 231
  7. The History of Professional Tennis, Joe McCauley (2003 reprint), p. 233-234
  8. The History of Professional Tennis, Joe McCauley (2003 reprint), p. 238-239
  9. „St. Louis Post-Dispatch, 20 June 1966“. newspapers.com.
  10. „The Daily Oklahoman, 5 July 1966“. newspapers.com.
  11. „The Miami Herald, 26 September 1966“. newspapers.com.
  12. „The Cincinnati Enquirer, 10 July 1967“. newspapers.com.
  13. The History of Professional Tennis, Joe McCauley (2003 reprint), p. 248-249
  14. EFE. „Verdasco bate al gigante Tsonga y alcanza su primera semifinal de Grand Slam“ (es). ABC (28-yanvar 2009-yil).
  15. Serras, Manel. „Andres es uno de los grandes“ (es). El País (22-oktabr 2011-yil).
  16. „Andres Gimeno Open era titles“. atptour.com.
  17. „Nadal, primer español en 36 años que gana un torneo jugado en hierba“ (es). ABC (16-iyun 2008-yil).
  18. „Gimeno wins first major tennis title“. The Sydney Morning Herald (6-iyun 1972-yil).
  19. „Tom Okker Player Activity 1973“. atptour.com.
  20. Grasso, John. Historical Dictionary of Tennis. Maryland: Scarecrow Press, 2011 — 117 bet. ISBN 9780810872370. 
  21. Serras, Manel. „El pacto de Gimeno y la Federación Española“ (es). El País (6-dekabr 2000-yil).
  22. „Andres Gimeno Tennis Club“ (es). Castelldefells Tourisme. 2-mart 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi.
  23. „Spanish tennis legends Arantxa Sanchez-Vicario“. tennisfame.com. International Tennis Hall of Fame.
  24. „Arantxa Sánchez Vicario, Manolo Santana y Andrés Gimeno recibirán el anillo de oro del 'Hall of Fame' en el Conde de Godó“ (es). MARCA (23-mart 2011-yil).
  25. Perez de Rozas, Emilio. „La escalofriante vida de Andres Gimeno“ (es). Sport. Spain: Grupo Zeta (22-aprel 2013-yil). Qaraldi: 13-oktabr 2019-yil.
  26. Escorcia, Dagoberto. „Andres Gimeno:"Solo quiero tener para pagar la luz."“ (es). La Vanguardia (5-oktabr 2011-yil). Qaraldi: 13-oktabr 2019-yil.
  27. „El tenista Andrés Gimeno confiesa su precaria situación económica“ (es). El Diario Montañés. Vocento (8-oktabr 2011-yil). Qaraldi: 13-oktabr 2019-yil.
  28. „Gimeno recibe el apoyo de la familia del tenis“ (es). ABC. Vocento (22-oktabr 2011-yil). Qaraldi: 13-oktabr 2019-yil.
  29. E. E.. „Muere Andrés Gimeno, mito del tenis y campeón de Roland Garros“ (es). El Español (9-oktabr 2019-yil). Qaraldi: 13-oktabr 2019-yil.

Havolalar[tahrir | manbasini tahrirlash]