Amyobalar

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Amyobalar (Amoebida) – soxta oyoqlilar sinfiga mansub bir hujayrali umurtqasiz hayvonlar turkumi (ayrim manbalarda sinf). Ba’zi Amyobaning dia-metri 20 mk cha; yirik Amyoba (Amoeba proteus) 700 mk keladi. Amyobalar chu-chuk suvlarda, nam tuproq va qumda yashaydi. Dengizlarda ham bor. Amyobaning qattiq qobig‘i bo‘lmaydi, shu sababli ularning gavda shakli doim o‘zgarib turadi, soxta oyoqlari bilan siljiydi. Ba’zi Amyobalarning xivchin chiqaradi. Amyobalar bakteriyalar, mayda suvo‘tlar va hokazo bilan ovqatlanadi. Noqulay sharoitda Amyobalar gavdasi yumaloqlanib, qattiq qobiq hosil qiladi va sistaga aylanadi. Ayirish vazifasini qisqaruvchi vakuomar bajaradi. Amyobalar, asosan, ikkiga bo‘linish yo‘li bilan ko‘payadi. Amyobalarning bir qancha turlari odam va hayvonlar organizmida pa-razitlik qiladi. Asosiy turlari: erkin yashovchi oddiy amyoba (Amoeba proteus) va odam ichagida parazitlik qiluvchi ichburug‘ amyobasi (A. histolitica).

Adabiyotlar[tahrir]

  • OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil