Ammoniy nitrat

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Ammoniy nitrat, ammiakli selitra – rangsiz, kristall modda, gigroskopik. Zichligi 820 kg/m3. Suyu-klanish temperaturasi 169,6°, suvda yaxshi eriy-di, bunda issiqlik yutiladi (1 g tuz 1 g suvda eriganda temperatura 15dan –10° gacha pasayadi). Ammoniy nitrat suyultirilgan nitrat kis-lotaga ammiak ta’sir ettirish yo‘li bilan olinadi. MDH mamlakatlarida A, B va V markalari ishlab chiqariladi. A, B markasi sanoatda portlovchi moddalar (ammonitlar) tay-yorlashda ishlatiladi. Ammoniy nitratning V markasi ko‘proq tarqalgan, hosildorlikka kuchli ta’sir etuvchi o‘g‘it tarkibida 34% sof azot bor. Ekinlarni ekishdan oldin va o‘sish davrida yerga asosiy o‘g‘it sifatida solinadi, ayniqsa g‘o‘za par-varishida ko‘p ishlatiladi. Ammoniy nitrat yuqori gigroskopik xususiyatga ega bo‘lganligi sababli saqdash paytida nam tortib qotib qoladi. Shuning uchun u nam o‘tkaz-maydigan qoplarda quruq bi-nolarda saqlanishi kerak. Ammoniy nitratning nam yutishi va qotishini kamaytirish uchun unga turli xil moddalar qo‘shib, dona-dor holda ishlab chiqariladi. Bu holdagi Ammoniy nitrat yaxshi saqlanadi. Ammoniy nitrat o‘g‘iti Chirchiq, Farg‘ona, Navoiy kimyo kombinatlarida ishlab chiqariladi (qarang Azotli o‘g‘itlar).

Adabiyotlar[tahrir]

  • OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil