Amfibollar

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Amfibollar – tog‘ jinslari hosil qiladigan silikatlar sinfiga mansub minerallar guruhi. Magniy, temir, kalsiy, ba’zan alyuminiy va ishqorlarning kremniy-kislorodli bi-rikmasi. Umumiy formulasi. Monoklin va ahyon-ahyonda rombik singoniyali. A. ichki tuzilishi, fizik xususiyatlari va hosil bo‘lish sharoitlari bilan boshqa silikatlardan farq qiladi. A. siyenitlar, dioritlar, gabbro-amfibolitlar, amfi-bolli slaneslar va boshqa tarkibiga kiradi. A. kimyoviy tarkibi jihatidan bir-biridan farq qiladi, lekin fizik xusu-siyatlari bilan o‘zaro o‘xshash. Qattiqligi 5–6,5. S.og‘. 2,8–3,6. Rangi minerallar tarkibidagi temir miqdoriga qarab, oq, sarg‘imtir, yashil, qora va qo‘ng‘ir bo‘ladi. A. magmatik, metamorfik jinslarda, skarnlarda paydo bo‘ladi. A. vulkan lavalari tarkibida ham ko‘p uchraydi. Umumiy miqdori Yer po‘stining qariyb 10% ini (massasi bo‘yicha) tashkil qiladi. Ukra-ina, Uralda topilgan. A. O‘zbekistonda juda keng tarqalgan (Olmaliq atroflari, Chatqol tog‘lari, O‘zbekistonning g‘arbidagi volfram, molibden konlari va boshqa joylarda). A.ning ba’zi xillari, jumladan, amfibol-asbestning mayin, egiluvchan tolalaridan o‘tga va kislotaga chidamli materiallar tayyorlanadi.

Adabiyotlar[tahrir]

  • OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil