Al-istiqsot

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Al-istiqsot – o‘rta asr Yaqin va O‘rta Sharq falsafasidagi tushun-cha. Moddiy unsurlar – suv, yer, havo va olovni bildiradi. O‘rta asr Sharq fal-safasida, xususan, Forobiy, Ibn Sino, Beruniy, Ibn Rushd, Umar Xayyom va boshqa ta’limotlarida barcha moddiy narsalar – materiya 6 guruhga bo‘lingan: 1) osmon jismlari; 2) aqlli maxluqot; 3) aqlsiz maxluqot; 4) o‘simliklar; 5) ma’danlar; 6) to‘rt unsur, ya’ni havo, suv, yer, olov. To‘rt unsur materiya turlarining eng sodda va boshlang‘ichi bo‘lib, moddiylikning asosini tashkil etadi. Moddiy narsalarning qolgan 5 guruhi esa boshlang‘ich 4 unso‘rning turli xil qo‘shiluvidan vujudga keladi. Jismlar o‘zgarishi, bo‘linishi, ajralishi, yo‘q bo‘lib ketishi, yangidan vujudga kelishi mumkin, lekin boshlang‘ich 4 unsur yo‘q bo‘lmaydi. Bu ta’limot o‘rta asr ma’naviy hayotida muhim rol o‘ynagan.

Adabiyotlar[tahrir]

  • OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil