Akustooptika

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Akustooptika – akustikaning fizika bilan texnika orasidagi sohasi; elektromagnitik to‘lqinlarning tovush to‘lqinlari bilan o‘zaro ta’siri o‘rganiladi hamda bu hodisalarning texnikada qo‘llanish asoslari ishlab chiqiladi. Yorug‘likning tovush bilan o‘zaro ta’siridan optikada, optoelektronikada, lazer texnikasida kogerent yorug‘lik nurlanishini boshqarishda foydalaniladi. Akustooptik qurilmalar yorug‘lik signalining amplitudasini, takroriy-ligi (chastotasi)ni, qutblanishini spek-tral tarkibini hamda yorug‘lik nurining tarqalish yo‘nalishini bosh-qarishga im-kon beradi. Akustooptik effektlarning muhim amaliy qo‘lanish sohasi O‘YUT (o‘ta yuqori tovushlar) – signallarga chin vaqt ko‘lamida ishlov berish tizimlaridir. Tovush to‘lqini vujudga keltirgan mexanik qayishishlar ta’sirida muhit optik xossalarining fazoviy modulyatsiyasi yuzaga kelib, uni fotoqayishish ef-fekti deyiladi. Bunda muhitning optik xossalari tovush to‘lqini takroriyligida o‘zgaradi. Akustooptik o‘zaro ta’sir effektlari fizika tadqiqotlarida ham-283da texnikada qo‘llaniladi. UT (ultra tovushlar)dagi yorug‘lik difraksiyasi UT – maydonlarning mahalliy harakteristikalarini aniqpash imkonini beradi.Optik nurlanishning past jadalli-gida akustooptik o‘zaro ta’sirlar faqat optik refraksiya va difraksiya effektlariga olib keladi. Nurlanish jadal-ligi ortishi bilan muhitga nurlanishning nochiziqli ta’sirlari ko‘proq rol o‘ynay boshlaydi.Tovushning optoakustik generatsiyasi asosida fotoakustik spektroskopiya usuli yaratilgan. UT larda yorug‘likning difraksiyasi va refraksiyasi ef-fektlari asosida yorug‘likning barcha ko‘rsatkichlarini boshqarish imkonini beruvchi faol optik elementlar yaratilgan.Ad.: Fizicheskaya akustika (ing. tilidan tar-jima), 7- jild, M., 1974; Rebrin Yu. K., Upravleniye opticheskimi lucha-mi v prostranstve, M., 1977; Magdich L. N., Molchanov V. Ya., Akustoopticheskiye ustroytsva i ix primeneniye, M., 1978.

Adabiyotlar[tahrir]

  • OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil