Akustik rezonator

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Akustik rezonator (Gel-mgols rezonatori) – kichik tirqish yoki naycha orqali tashqi muhit bilan tutashgan idish. Past takroriylikli (chastotali) tebranishlarni o‘z o‘lchamlaridan ancha katta masofaga tarqatadi. Gelmgols va Reley nazariyalariga ko‘ra, Akustik rezonator ni bitta erkinlik darajali tebranish tizimi deb qarash mumkin. Masalani soddalash-tirib qaraganda barcha kinetik energiya rezonator bo‘g‘zida harakatlanuvchi havo qatlamida to‘plangan, potensial ener-giya esa idish ichidagi havoning elastik deformatsiyasiga bog‘liq deyish mumkin. Bu holda Akustik rezonator ning xususiy takroriyligi idish va idish bo‘g‘zining shakliga bog‘liq bo‘lmaydi. Agar Akustik rezonator G‘ takroriyligi bo‘lgan garmonik tovush maydoniga joy-lashtirilsa, shu G‘ takroriylik Akustik rezonator ning xususiy takroriyligi f0 ga teng bo‘lganda Akustik rezonator dagi majburiy tebranishlar ampli-tudasi tovush maydoni amplitudasidan bir necha marta ortib ketadi. Xususiy takroriylik ma’lum bo‘lsa, tashqi tovush takroriyligini topish mumkin. Akustik rezonator ning bu xususiyati tovush maydonini uning ta-kroriyliklariga karab tahlil qilishga imkon be radi. Rezonans bo‘lganida Akustik rezonator bo‘g‘zi yoki naychasida havo zarralari kat-ta tezlik bilan tebranadi va ishqalanish mavjud bo‘lganida takroriylikli tovush jadal yutiladi. Akustik rezonator ning bu xossasidan me’moriy akustikada foydalaniladi.

Adabiyotlar[tahrir]

  • OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil