Akan

Vikipediya, ochiq ensiklopediya

Akan — Gana va Kot-d’Ivuar hamda Togoda yashovchi o‘zaro yaqin xalqlar (ashan-ti, fanti, akim, akvapim, an’i, baule, gonja, krachi, abrong va boshqalar) guruhi. Ganada 7,76 mln. dan ziyod. Kot-d’Ivuarda 2,3 mln. va Togoda 50 ming kishi yashaydi (1987). Akan va boshqa kva tillarida so‘zlashadi. A.larda qad. diniy e’tiqodlar (animizm, ajdodlar ruhiga sig‘inish) bilan birga, ka-tolik dini ham keng tarqalgan, musul-mon sunniylar ham bor. Negroid irqiga mansub. A. tarkibidagi xalqlardan biri — ashanta 18—19- a.larda bir qancha qo‘shni qabilalarni birlashti-rib, Ashanti davlatini tashkil qilgan edi. 19- a.ning oxirida Ashanti davla-ti ingliz mustamlakachilari tomonidan bosib olindi. Milliy ozodlik kurashi kuchayishi tufayli, 1957 y. A.larning katta bir qismi ingliz mustamlakasi asoratidan ozod bo‘lib, mustaqil davlat (hozirgi Gana)ga birlashdi. A.lar, asosan, dehqonchilik (kakao o‘stirish) bilan, ayrim tumanlarda chorvachilik (qoramol boqish) bilan shug‘ullanadilar.

Adabiyotlar[tahrir]

  • OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.