Akan

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Akan – Gana va Kot-d’Ivuar hamda Togoda yashovchi o‘zaro yaqin xalqlar (ashan-ti, fanti, akim, akvapim, an’i, baule, gonja, krachi, abrong va boshqalar) guruhi. Ganada 7,76 mln. dan ziyod. Kot-d’Ivuarda 2,3 mln. va Togoda 50 ming kishi yashaydi (1987). Akan va boshqa kva tillarida so‘zlashadi. A.larda qad. diniy e’tiqodlar (animizm, ajdodlar ruhiga sig‘inish) bilan birga, katolik dini ham keng tarqalgan, musul-mon sunniylar ham bor. Negroid irqiga mansub. A. tarkibidagi xalqlardan biri – ashanta 18–19-asrlarda bir qancha qo‘shni qabilalarni birlashtirib, Ashanti davlatini tashkil qilgan edi. 19-asrning oxirida Ashanti davlati ingliz mustamlakachilari tomonidan bosib olindi. Milliy ozodlik kurashi kuchayishi tufayli, 1957 yil A.larning katta bir qismi ingliz mustamlakasi asoratidan ozod bo‘lib, mustaqil davlat (hozirgi Gana)ga birlashdi. A.lar, asosan, dehqonchilik (kakao o‘stirish) bilan, ayrim tumanlarda chorvachilik (qoramol boqish) bilan shug‘ullanadilar.

Adabiyotlar[tahrir]

  • OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.