Agrosanoat integratsiyasi

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Agrosanoat integratsiyasi – qishloq xoʻjaligi va sanoat tarmoqlarining iqtisodiy, fan-texnika, texnologiya va boshqa xo‘jalik imkoniyatlarini birlashtirish (qo‘shish) orqali ishlab chiqarish va mehnatning umumlashtirilishi. Xom ashyo ishlab chiqarish va uni qayta ishlashni o‘zaro muvofiq holda rivojlantirish kooperatsiya (to‘g‘ridan to‘g‘ri kontraktatsiya va shartnoma asosida), shuningdek kombinatsiya (xom ashyo yetishtiradigan va uni qayta ishlaydigan korxonalarning tashkiliy birlashishi) yo‘li bilan olib boriladi. Integratsiya jarayonlari, asosan agrosanoat korxonasi ko‘rinishida eng izchil rivojlanadi. Boshqarish, rejalashtirish, birgalikda fondlar, moddiy-texnika ta’minotini markazlashtirish, korxonalar, yordamchi xizmat muassasalari yaratish va boshqa pirovard mahsulot olish uchun ishlab chiqarish dagi barcha bosqichlarning uzviy birlashishiga zamin yaratdi. Agrosanoat integratsiyasining rivojlanishi, bir tomondan, qishloq xoʻjaligi sohasiga boshqa sohalarning, birinchi navbatda sanoatning kirib kelishini, ikkinchi tomondan, qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishining borgan sari umumiy xalq xo‘jaligi bilan uyg‘unlashib borishini anglatadi. Tarmoqlararo ba-lans hisob-kitoblariga ko‘ra, hozirgi paytda qishloq xoʻjaligi sanoatdagi asosiy tarmoqlarning yarmidan ko‘prog‘i mahsulotlaridan foydalanmoqda. Agrosanoat integratsiyasining sanoat va xalq xo‘jaligidagi boshqa tarmoqlari bilan qo‘shiluvi qaysi darajada sodir bo‘lmasin, ob’ektiv jarayon – integrasiyani bildiradi. Integratsiya natijasida agrar va sanoat faoliyatlarini umu-miy texnologik jarayon asosida yagona xo‘jalik majmui tarzida birlashtiradigan agrosanoat korxonalari, mahsulot yetishtirish, qayta ishlash va tayyor mahsulot olishning barcha bosqichlarini o‘z ichiga oladigan hududiy, tashkiliy va texnologik birlashgan korxonalar majmui bo‘lgan agrosanat birlashmalari va mamlakat xalq xo‘jaligi miqyosida agrosanoat maekmui yuzaga keladi. O‘zbekistonda Agrosanoat integratsiyasining mahsuli bo‘lgan dastlabki agrosanoat korxonalari va agrosanoat birlashmalari paxtachilik, qorako‘lchilik, bog‘dorchilik sohalarida 20-asrning 60-yillarida paydo bo‘lgan ("so-vxoz-zavod", "kolxoz-zavod"lar). 90-yillarning 2-yarmidan agrofirmalar tuzila boshladi. Agrosanoat integratsiyasi agrosanoat ishlab chiqarishning maz-muni, agrosanoat korxonalari, agrar-sa-noat birlashmalari va agrar-sanoat maj-mualari bu jarayonning turli shaklda rasmiylashuvidir. Agrosanoat integratsiyasida .Agrosanoat integratsiyasi rivoji fan-texnikaning yangi yutuqlariga tayangan holda eng yuqori mehnat unumdorligini ta’minlash va harajatlarni keskin kamaytirishga xizmat qiladi.

Adabiyotlar[tahrir]

  • OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil