Aeroblar

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Aeroblar, aerob organizmlar – erkin kislorod bo‘lgan muhitda yashaydigan va rivojlanadigan organizmlar. A. kislorodlan oksidlovchi sifatida foydalanadi. A.ga barcha o‘simliklar, ko‘pchilik hayvonlar, zamburug‘lar kiradi. Hayvonlarning kislorodsiz muhitda hayot kechirishi ikkilamchi xususiyatga ega. A. biologik oksidlanishni hujayra nafas olish sistemasi orqali amalga oshiradi. Oksidlanish jarayonida kis-lorod to‘la kaytarilmasdan zaharli mahsulotlar hosil bo‘lishi tufayli A. bu mahsulotlarni parchalaydigan fermentlar (ka-talaza, superoksidsismut-gaza)ga ega. Anaerob orgaiizmlarda bun-day fermentlar bo‘lmasligi tufayli O2 ular uchun zaharli ta’sir etadi. Nafas olish zanjiri ayniqsa bakteriyalarda xilma-xil bo‘lib, sitoxromoksidaza bilan birga boshqa terminal oksidazalar ham ishtirok etadi. A. orasida fotosintez qiluvchi sianobak-terlar, suv o‘tlari, yuksak o‘simliklar asosiy ahamiyatga ega. Bu organizmlar faoliyati tufayli ajra-lib chiqadigan O2 boshqa xdmma A.ning rivojlanishini ta’minlaydi (yana qarang Anaeroblar).

Adabiyotlar[tahrir]

  • OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil