Munitsipalitet

Munitsipalitet (nem. Munizipalitat, lot. municipium — oʻzini oʻzi idora qiluvchi jamoa) — bir qancha mamlakatlarda mahalliy boshqaruv va oʻzini oʻzi boshqaruvchi saylab qoʻyiladigan organlarning majmui. Ayrim mamlakatlarda (mas, AQSH, Buyuk Britaniya) shahar boshqaruv organlarigina M. deb ataladi. Moskva sh.da mahalliy oʻzini oʻzi boshqaruvchi organ M. deb ataladi, u munitsipal yigʻilish va mahalliy maʼmuriyat boshligʻi (M. rahbari)ni oʻz ichiga oladi. M. tegishli maʼmuriyhududiy birlik aholisi tomonidan saylanadi va unga konstitu-siyaviy huquqda xalqhuquqiy korporatsiyalari sifatida qaraladi. Odatda, M. mer, burgomistr va sh.k. boshchiligidagi saylab qoʻyiladigan rayosat hamda ijrochi mulozimlar devonidan iborat boʻladi. M. munitsipal korxonalar, turar joy fondi va b. mulklar egasi boʻlishi mumkin; u davlat maktablari, sanitariya xizmati idoralari, mahalliy politsiya, bir qancha mamlakatlarda esa tibbiy xizmat va ijtimoiy taʼminot boʻyicha turli muassasalarni boshqaradi. M.ning asosiy daromad manbai aholidan yigʻiladigan mahalliy soliklardir.

Munitsipalitet (olm. Munizipalität, frans. municipalité, lot. municipiumdan) — aniq belgilangan hududga va unda yashovchi aholisiga ega oʻzini-oʻzi boshqaruvchi maʼmuriy-hududiy birlik (odatda aholi punktlari guruhi, shahar, shahar tipidagi qishloq yoki qishloq).

Odatda, har xil davlatlarda ikki xildagi maʼmuriy birlikni munitsipalitet deb ataydilar:

• Shahar munitsipalitetlari — (odatda yirik) shahar va oʻsha darajadagi mavjud boʻlgan asosan qishloq tumanlarini oʻz ichiga oluvchi maʼmuriy birliklar. Bunday holatda boshqaruv organlari odatda mer va shahar kengashi (yoki munitsipal kengash) hisoblanadi.
• Ayrim mamlakatlarda yagona aniqlangan darajadagi (odatda 2- yoki 3-) maʼmuriy birlik, undagi shaharlarning mavjudligi va ularning soniga qaramasdan munitsipalitet deb hisoblanadi. Koʻpchilik bunday mamlakatlarda munitsipalitet — saylov organlari tomonidan boshqariladigan eng kichik maʼmuriy birlik.

Boshqa mamlakatlarda

Munitsipalitet quyidagi mamlakatlar maʼmuriy birligi hisoblanadi:

2-daraja

• Ozarbayjon munitsipalitetlari (ozar.)
• Angola munitsipalitetlari (port. município(s))
• Braziliya munitsipalitetlari (port. municípios)
• bermud munitsipalitetlari (ingl. municipalities) — 2 shahar
• Venesuela munitsipalitetlari (isp. municipios)
• Gvatemala munitsipalitetlari (isp. municipios)
• Gonduras munitsipalitetlari (isp. municipios)
• Gruziya munitsipalitetlari (gurji: მუნიციპალიტეტი)
• Dominika Respublikasi munitsipalitetlari (isp. municipios)
• Indoneziya shahar munitsipalitetlari (indon. kota)
• Kamboja munitsipalitetlari (kxmer. ក្រុង, кронг) — shaharlar

3-daraja

• Argentina munitsipalitetlari (isp. municipio(s))
• Boliviya munitsipalitetlari (isp. municipios)
• Zimbabve munitsipalitetlari (ingl. municipalities)
• Ispaniya munitsipalitetlari (isp. municipios)

Sifat

Munitsipal sifati shuningdek Rossiya, Ukraina va boshqa Sovet davridan keyingi mamlakatlarda davlat mulkchiligi obʼyektlariga nisbatan qoʻllaniladi.

Sh. qarang

• Nomunitsipal hudud
• Mahalliy oʻzini-oʻzi boshqarish

Havolalar

• «Муниципалитет» Rossiya jurnali
• Положение о муниципалитете внутригородского муниципального образования Отрадное в городе Москве