Kreml

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
XIX asrda Moskva kremli

Kreml (rus.) — qad. rus shaharlarining markaziy qismi; atrofi devor bilan oʻralgan minorali qalʼa, mudofaa inshootlari, saroy va cherkovlardan iborat. Ilk bor 1331 y. yozma manbalarda "Kremnik" debtilgaolingan. K. devorlari dastlab yogʻoch va loydan, 1 1— a.dan tosh va gʻishtdan qurilgan. Asosan shaharning baland joyida, daryo yoki koʻl boʻyida barpo etilgan. Shaharning negizi hisoblanib, uning qiyofasida muhim oʻrin tutgan. Novgorod, Pskov, Toʻla, Smolensk, Moskva kabi shaharlar K.i saqlangan. K. da knyaz yoki podshohlarning qarorgohi, sobor, boyarlar uyi va b. boʻlgan. 16— 17-a.larda K. qurilishi keng avj oldi, ammo 19-a. dan harbiy-strategik ahamiyatini yoʻqotib shahar majmuasidan faqat maʼmuriy markaz va tarixiy-ba-diiy ansambl sifatida oʻrin oldi. [1]

1912 yilda Smolensk kremli devori

Kreml — (shahar ichidagi qal'a, XIV asrgacha bo'lgan nomlanishi - Detinets) qadimgirus shaharlarining markaziy qismi, minoralar va бойницаdan iborat qal'a devori bilan o'ralgan.

Kreml ichida cherkovlar, qurol-yarog' omborlari va ustaxonalar, boshqaruv xo'jaligi kabi hayotiy zarur muassalar joylashgan. Kreml qurilishida odatda daryo bo'yidagi yoki tabiiy to'siqlar oldida joylashgan tepaliklarda qurilgan.

Mashhurlari[tahrir]

Manbalar[tahrir]

  1. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil