Gdańsk

Vikipediya, ochiq ensiklopediya

Gdańsk (nem. Danzig) — Polsha shimoliy qismining Boltiq dengizi sohilida joylashgan mamlakatning toʻrtinchi eng katta shahridir.


Gdansk — Polshaning shim.

dagi shahar. Boltiq dengizi boʻyida, Visla daryosi sohilidagi yirik port. Xalqaro aeroport bor. Sopot va Gdinya sh.lari b-n Truymyasto sh. aglomeratsiyasini tashkil etadi. Gdansk voyevodaligining maʼmuriy markazi. Aholisi 465 ming kishi (1990-y.lar oʻrtasi).

Shahar ilk bor 997 y.da tilga olingan. 10—13-a.larda Sharqiy Pomor knyazligining markazi. 1793—1918 y.larda Prussiya qoʻl ostida, soʻngra Germaniya hukmronligida boʻldi. 1919 y.da "Erkin shahar" deb eʼlon qilindi. 1939 y.da nemis-fashist qoʻshinlari tomonidan bosib olingan. 1945 y.da shaharni ozod qilishda oʻzbek generali Sobir Rahimov qatnashgan.

G. portida yillik yuk ortib-tushirish qariyb 20 mln. t. G. orqali chetga kumir, yogʻoch-taxta va b. chiqariladi; chetdan ruda, fosfatlar va b. keltiriladi. Sanoatida mashinasozlik, ayniqsa kemasozlik, elektrotexnika yetakchi urinda. Kime (lak, boʻeq), oziq-ovqat, neftni qayta ishlash, tikuvchilik sanoati ham rivojlangan. G.— muhim madaniyat markazi. Un-t, politexnika, ped., med., dengizchilik intlari, ilmiy muassasa va tashkilotlar, opera va drama teatrlari bor. Meʼmoriy yodgorliklaridan ratusha (14— 15-a.

lar), Bibi Maryam kostyoli (14—16-a.

lar), Katta arsenal (17-a. boshlari) va b. saqlangan. Shahar 2-jahon urushi vaqtida katta zarar koʻrdi. Urushdan keyin qayta qurilib, yangi turar joy va jamoat binolari bunyod etildi. [1]

Manbalar[tahrir]

  1. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil