Xitoy san’ati

Vikipediya, ochiq ensiklopediya

San'at

Xitoy san’atiga mamlakatning boy ma’naviy va tasavvuf tarixi katta ta’sir ko‘rsatadi. Metropolitan san'at muzeyiga ko'ra, ko'plab haykallar va rasmlarda buddizmning ruhiy shaxslari tasvirlangan.Ko'pgina cholg'u asboblari Xitoy madaniyatining ajralmas qismidir, jumladan, nayga o'xshash xun va zither oilasiga kiruvchi guqin.

Sharq uslubidagi jang san'atlari Xitoyda ham rivojlangan va u kung-funing vatani hisoblanadi. Bu jangovar texnika hayvonlarning harakatlariga asoslangan va 1600-yillarning o'rtalarida yaratilgan, deb yozadi Black Belt Magazine.

Qadimgi xitoylar, ayniqsa, Ming va Qing sulolalari davrida - yozuvchi va faylasuflar bo'lgan va bu mamlakatning boy liturgik tarixida o'z aksini topgan.

Yaqinda arxeologlar Xitoydagi 1400 yillik qabrda batafsil rasmlarni topdilar. "Ushbu qabrning devoriy suratlari rang-barang naqshlar va boy ma'nolarga ega edi, ularning aksariyatini xuddi shu davrdagi boshqa qabrlarda uchratib bo'lmaydi", deb yozgan arxeologlar guruhi yaqinda Xitoy arxeologiyasi jurnalining 2017 yil sonida chop etilgan maqolada. [Xitoyda “Moviy yirtqich hayvon” surati tushirilgan qadimiy qabr topildi.

Fan va texnologiya

Xitoy ilm-fan rivojiga katta miqdorda mablag 'sarfladi va hozirda Qo'shma Shtatlarni ilmiy izlanishlarda chorlamoqda. JCI Insight jurnaliga ko'ra, Xitoy 2015 yilda Qo'shma Shtatlar sarflagan mablag'ning 75 foizini sarflagan.

2017-yilda Xitoy fanidagi so‘nggi yangiliklardan biri teleportatsiya bo‘ldi. Xitoylik tadqiqotchilar Tibetdan Yer yuzasidan 870 milya (1400 kilometr) balandlikdagi orbitadagi sun’iy yo‘ldoshga ma’lumotlar paketini jo‘natdilar, bu kvant teleportatsiya masofasi bo‘yicha yangi rekorddir. Xitoylik olimlar hozirgina eng uzoq kvant teleportatsiyasi bo'yicha rekord o'rnatdilar

Yana bir 2017 yilgi yutuqlar yangi o'q poezdlarini ishlab chiqishdir. “Yoshartirish” degan ma’noni anglatuvchi “Fuxing” nomini olgan bu poyezdlar Pekin va Shanxay o‘rtasida qatnovchi tezyurar transport tizimlari hisoblanadi. Poyezdlar 350 km/soat (217 milya) tezlikda harakatlana oladi va bu ularni dunyodagi eng tez poyezdlarga aylantiradi. Xitoyning "yoshartiruvchi" poyezdlari dunyodagi eng tez poyezdlardir.

Markaziy razvedka boshqarmasi ma'lumotlariga ko'ra, Xitoy juda katta mamlakat - aholi soni bo'yicha birinchi va hududi bo'yicha beshinchi o'rinda - va uning xalqining urf-odatlari va an'analari geografiya va etnik kelib chiqishiga qarab farq qiladi.

Jahon banki ma'lumotlariga ko'ra, Xitoyda 56 etnik ozchilik guruhidan 1,4 milliardga yaqin odam yashaydi. Eng katta guruh - xan xitoylari, taxminan 900 million kishi. Boshqa guruhlarga tibetliklar, mo'g'ullar, manchular, naxilar va eng kichik guruh bo'lgan, 2000 kishidan kam bo'lgan Xezhenlar kiradi.

Londondagi Barnet va Sautgeyt kolleji antropologi Kristina De Rossi: “E’tiborli jihati shundaki, jamoalar ichidagi shaxslar o‘z madaniyatini yaratadilar. Madaniyat din, taom, uslub, til, nikoh, musiqa, axloq va boshqa ko'plab narsalarni o'z ichiga oladi, bu guruh qanday harakat qilishini va o'zaro ta'sirini tashkil qiladi. Bu erda Xitoy madaniyatining ba'zi elementlari haqida qisqacha ma'lumot.[1]

  1. „Chinese Culture:Customs & Traditions of China“.