Vin Mariani

Vikipediya, ochiq ensiklopediya

"Vino Mariani" (frantsuz Vin Mariani) — 19-asrda  Yevropa va Amerikada tarkibida kokain boʻlgan mashxur sharob ichimligi[1].

Yaratilish tarixi[tahrir | manbasini tahrirlash]

"Mariani vinosi" korsikalik frantsuz kimyogari Algero Mariani tomonidan (1863 bilan patent) Bordo sharobiga Koka barglari ekstraktini qoʻshish orqali yaratilgan[2][3].1870-yildan beri u Frantsiya va boshqa Evropa mamlakatlarida va ikkala Amerikada keng sotila boshladi. Bir untsiya ichimlikgiga 6 mg kokain toʻgʻri kelgan, eksport qilinganda esa 7,2 mg (mos ravishda 20 va 25 g uchun 100 mg) edi. Marianining tavsiyasiga koʻra, kuniga uch stakan ichish kerak edi, unda taxminan yuz milligramm toza kokain mavjud edi[4].

Ichimlik tezda mashhurlikka erishdi.  „Mariyan sharobi“ haqida faqat Aleksandr Dyuma va Anatol Frans, Konan Doyl va R. L. Stivenson, Genrik Ibsen va Jyul Vern, Frantsiyaning bosh ravvinlari va qirolicha Viktoriya, shuningdek, Rimning ikki papasi: Piy X va Lev XIII  ustunlik bilan gapirar edi[5].

Leo XIII oʻzi bilan „Mariani sharobi“ kolbasini olib yurdi va Anjelo Mariani Vatikanning oltin medali bilan taqdirladi.

Birinchi jahon urushi[6] paytida Mariani sharobi hamma joyda taqiqlangan

Coca-Colaning tugʻilishi[tahrir | manbasini tahrirlash]

1884-yilda Atlanta shahridagi amerikalik farmatsevt Djon Pemberton mahalliy sharob asosida Pembertonʼs frantsuz sharobi Coca deb nomlangan shunga oʻxshash ichimlikni yaratdi.  Koka ekstraktidan tashqari, ichimlikda sharob va damiana ekstrakti mavjud edi.  Keyingi, 1885-yillarda Atlanta va Jorjiya shtatining bir qator boshqa tumanlarida „quruq qonun“ joriy etildi. Pemberton ichimlik formulasini oʻzgartirishi, alkogol asosini yoʻq qilish va uni gazlangan shakar siropi bilan karbonatlanish bilan almashtirish, shuningdek, kola yongʻoqlaridan ekstrakt qoʻshishi kerak edi.  Ichimlikning yangi versiyasi Coca-Cola[7] deb nomlangan


Havolalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. „Drug that spans the ages: The history of cocaine“. London: The Independent (2-mart 2006-yil). Qaraldi: 19-sentabr 2008-yil.
  2. Bernardo Alexander Attias. „Cocaine“. St. James Encyclopedia of Pop Culture (2002). 21-avgust 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-aprel 2010-yil.
  3. Jorge Hurtado. „HISTORY OF COCAINE. Cocaine the Legend“. 11-avgust 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-aprel 2010-yil.
  4. Б. Кригер. „Фармакология счастья и регуляция поведения в будущем“. Мир будущего. Qaraldi: 8-aprel 2010-yil.
  5. „Leo XIII on coke“. www.cocaine.org. 11-avgust 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-aprel 2010-yil.
  6. Б. Кригер. „Фармакология счастья и регуляция поведения в будущем“. Мир будущего. Qaraldi: 8-aprel 2010-yil.
  7. „Drug that spans the ages: The history of cocaine“. London: The Independent (2-mart 2006-yil). Qaraldi: 19-sentabr 2008-yil.