Unicode

Vikipediya, ochiq ensiklopediya

Unicode, rasmiy ravishda Unicode standarti dunyodagi aksariyat yozuv tizimlarida ifodalangan matnni izchil kodlash, tasvirlash va qayta ishlash uchun axborot texnologiyalari standartidir. Unicode konsorsiumi tomonidan qoʻllab-quvvatlanadigan standart joriy versiya (15.0) holatiga koʻra 161 ta zamonaviy va tarixiy skriptlarni, shuningdek belgilar, emoji (shu jumladan ranglarda) va boshqa belgilarni qamrab oluvchi 149 186 belgini [1] [2] belgilaydi.

Unicode-ning belgilar to'plamini birlashtirishdagi muvaffaqiyati uning kompyuter dasturlarini xalqarolashtirish va mahalliylashtirishda keng tarqalgan va ustun qo'llanilishiga olib keldi. Standart ko'plab so'nggi texnologiyalarda, jumladan, zamonaviy operatsion tizimlarda, XML va eng zamonaviy dasturlash tillarida joriy etilgan.

Kelib chiqishi va rivojlanishi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Unicode dunyoning turli mamlakatlarida keng qo'llaniladigan. Ammo bir-biriga mos kelmaydigan an'anaviy belgilar kodlashlari cheklovlarini, masalan, ISO/IEC 8859 standartida belgilangan cheklovlardan oshib ketishning aniq maqsadiga ega. Ko'pgina an'anaviy belgilar kodlashlari umumiy muammoga ega, chunki ular ikki tilda kompyuterni qayta ishlashga imkon beradi (odatda lotin harflari va mahalliy skript yordamida), lekin ko'p tilli kompyuterni qayta ishlashga imkon bermaydi (bir-biri bilan aralashtirilgan ixtiyoriy skriptlarni kompyuterda qayta ishlash).

Tarix[tahrir | manbasini tahrirlash]

1980-yildan beri Xerox Belgilar Kodi Standarti (XCCS) bilan tajribaga asoslanib, [3] Unicodening kelib chiqishi 1987-yilda Xerox kompaniyasidan Jo Bekker Li Kollinz va Apple kompaniyasidan Mark Devis universal yaratishning amaliy jihatlarini tadqiq qila boshlaganida kuzatilishi mumkin. [4]

Skriptlar qamrab olingan[tahrir | manbasini tahrirlash]

OpenOffice.org ilovasidan olingan ushbu skrinshotda ko'rsatilgandek, ko'plab zamonaviy ilovalar Unicode'da ko'plab skriptlarning katta qismini ko'rsatishi mumkin.

Unicode hozirda eng asosiy yozuv tizimlarini qamrab oladi. [5] 

Skriptni kodlash tashabbusi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Skriptni kodlash tashabbusi, [6] Berkli Kaliforniya universitetida Debora Anderson tomonidan boshqariladigan loyiha 2002-yilda hali standartda kodlanmagan skriptlar uchun takliflarni moliyalashtirish maqsadida tashkil etilgan. Loyiha so'nggi yillarda standartga taklif qilingan qo'shimchalarning asosiy manbasiga aylandi. [7]

Qo'shimcha o'qish[tahrir | manbasini tahrirlash]

 

Tashqi havolalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. „Unicode 15.0.0“.
  2. „Unicode Version 15.0 Character Counts“.
  3. Manba xatosi: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named unicode-88
  4. „Summary Narrative“. Qaraldi: 15-mart 2010-yil.
  5. „Unicode FAQ“. Qaraldi: 2-aprel 2020-yil.
  6. „Script Encoding Initiative“.
  7. „About The Script Encoding Initiative“. The Unicode Consortium. Qaraldi: 4-iyun 2012-yil.