Timon va Pumbaa

Timon va Pumbaa
	Qirol sher obrazi
	; Timon (chapda) va Pumbaa (oʻngda)
Ilk bora koʻringan	Qirol sher (1994)
Muallif(lar)	Irene Mecchi; Jonathan Roberts; Linda Woolverton;
Jonlantirgan(lar)	Timon:; Max Casella (myuzikl); Pumbaa:; Tom Alan Robbins (myuzikl)
Ovoz bergan(lar)	Timon: Nathan Lane (1994–hozirgi kungacha); Quinton Flynn (1995); Kevin Schon (1995–hozirgi kungacha); Jim Cummings (1996); Bruce Lanoil (2004–2017); Billy Eichner (2019, 2024; fotorealistik CGI versiya); ---- Pumbaa: Ernie Sabella (1994–hozirgi kungacha); Jim Cummings (1995); Leslie Mack (2003); Seth Rogen (2019, 2022, 2024; fotorealistik CGI versiya);
Umumiy maʼlumotlar
Toʻliq ismi	Timon Berkowitz va Pumbaa Smith
Irqi	Timon: Surikat (Suricata suricatta); Pumbaa: Toʻngʻiz (Phacochoerus africanus);
Jinsi	Erkak (ikkalasi)
Oilasi	Simba va Bunga (qabul qilingan o‘g‘il va eng yaxshi do‘stlar); Nala (qabul qilingan kelin); Kopa (qabul qilingan nabira; kitoblarda); Pumbaa Jr. (qabul qilingan o‘g‘il); Kiara (qabul qilingan nabira qiz); Kion (qabul qilingan nabira o‘g‘il); Kovu (qabul qilingan nabira o‘g‘il eri); Rani (qabul qilingan nabira qiz eri); Ma (ona; Timon); Max (amaki; Timon); Boaris (amaki; Pumbaa); Ernie (amaki; Pumbaa);

Timon va Pumbaa – Disneyning 1994-yilda chiqarilgan Qirol sher animatsion filmi va uning franshizasida ilk bor namoyon boʻlgan surikat va yovvoyi choʻchqa. Timon obraziga uning koʻplab chiqishlarida Nathan Lane (uchala filmda va multserialning dastlabki qismlarida), Max Casella (Broadway myuzikli spektaklining asl ijrochisi), Kevin Schon (multserialning ayrim qismlarida), Quinton Flynn (multserialning ayrim qismlarida), Bruce Lanoil (Wild About Safety qisqa metrajli filmlarida va Kingdom Hearts II oʻyinida) ovoz bergan. Pumbaa obraziga esa barcha klassik animatsion loyihalarda Ernie Sabella ovoz bergan, Broadway sahnasida esa u Tom Alan Robbins tomonidan ijro etilgan. 2019-yilda yaratilgan kompyuter grafikasidagi (CGI) remeykda Timon va Pumbaa rollarini Billy Eichner va Seth Rogen ijro etgan^[2]. Qiziqarli jihati shundaki, Nathan Lane va Ernie Sabella dastlab filmda chiyaboʻrilarning roliga kastingda qatnashgan, biroq prodyuserlar ularning birgalikda yaxshi ishlashini koʻrib, Timon va Pumbaa rollariga tayinlagan.

Koʻplab Qirol sher qahramonlari singari, Pumbaaning ismi ham Sharqiy Afrikadagi suaxili tilidan olingan. Suaxilida pumbaa feʼli „ahmoq, beparvo, sust yoki eʼtiborsiz boʻlish“ degan maʼnoni anglatadi^[3]. Timon esa filmda ismi suaxilida maʼno anglatmaydigan kam sonli qahramonlardan biridir. Timon qadimgi yunoncha ism boʻlib, „hurmat qiluvchi“ maʼnosini bildiradi. Mazkur ism, ehtimol, Shekspirning Timon of Athens tragediyasidan olingan boʻlishi mumkin. Bu esa syujeti Hamletdan kelib chiqadigan Qirol sher filmida Shekspir bilan yana bir adabiy bogʻliqlikni yuzaga keltiradi. Tragediya asl Afinalik Timon hayotiga asoslangan boʻlib, u Peloponnes urushi davrida yashagan mashhur mizantrop edi. U Afinada yashashni rad etib, yolgʻiz hayot kechirgan. Boshqa bir talqinga koʻra, uning nomi yunon faylasufi Timon sharafiga qoʻyilgan. Timon skeptitsizm maktabi asoschisi Pyrrhoning shogirdi boʻlgan.

Timon beparvo va tez gapiruvchi surikat boʻlib, Pumbaaning gʻoyalarini oʻziniki qilib koʻrsatishi bilan mashhur. Pumbaa esa mehribon, samimiy yovvoyi choʻchqa boʻlib, baʼzida qorni dam boʻlib turadi, ammo u jasur jangchi. U qoʻchqordek hujumga oʻtadi va agar doʻsti boʻlmagan biror kishi uni choʻchqa deb atasa, qattiq xafa boʻladi. Shunda u „Meni Mister choʻchqa deydilar!“ deya baqiradi. Bu soʻzlar Sidney Poitierning 1967-yilda suratga olingan In the Heat of the Night filmidagi „Meni Mister Tibbs deydilar!“ replikasiga ishora qiladi. Shuningdek, Timon haqiqiy surikatlardan farqli ravishda orqa oyoqlarida yuradi; tabiiy hayotda surikatlar toʻrt oyoqda yuradi, orqa oyoqlarda esa faqat tik turadi.

Gʻoya

Konsepsiya

„Qirol sher“ filmini yaratish jarayonida Timon va Pumbaa dastlab Magʻrurlik yerlarida Simba bilan birga katta boʻlgan va u bilan birga oʻrmonga qochib ketgan bolalar sifatida tasvirlangan. Biroq keyinchalik ularning obrazlari „begonalar va jamiyatdan chetlatilgan juftlik“ sifatida oʻzgartirildi. Bu orqali Simba hayotida unga gʻamxoʻrlik qiladigan, uni qanoti ostiga oladigan kimsalar paydo boʻlishi maqsad qilingan^[4].

Dastlab ular „Warthog Rhapsody“ nomli qoʻshiqni kuylashlari kerak edi, ammo film ijodkorlari syujetni oldinga siljitish va Simbaning mas’uliyatdan yuz oʻgirishini koʻrsatish maqsadida uni „Hakuna Matata“ qoʻshigʻiga almashtirishgan^[4]. Hakuna Matata musiqiy sahnasining dastlabki versiyasida Timonning oʻtmishi haqida kuplet mavjud boʻlgan: u oʻz koloniyasidagi boshqa surikatlardan farqli, mehnat qilishni yoqtirmaydigan gʻalati shaxs sifatida tasvirlangan, bu esa uning quvilishiga sabab boʻlgan. Ammo bu sahna film yaratuvchilariga samarasiz tuyulgani sababli olib tashlangan va sahna Pumbaaning oʻtmishiga yoʻnaltirilgan^[5].

George Scribnerning soʻzlariga koʻra, ssenariy muallifi Linda Woolverton dastlab Pumbaani fil sifatida tasvirlashni rejalashtirgan, biroq Scribner uni yovvoyi choʻchqa qilib oʻzgartirishni tavsiya qilgan^[6].

Manbalar

↑ Tim Foster. „Ten Things You May Not Know About Timon and Pumbaa“. Celebrations Press (2018-yil 11-fevral). Qaraldi: 2023-yil 26-iyun.
↑ „Timon and Pumbaa Cast in Disney's Live Action Lion King!“. comingsoon.net (2017-yil 25-aprel).
↑ "Pumba" in Swahili-English Dictionary
↑ ^4,0 ^4,1 Keoenig, David. Mouse Under Glass: Secrets of Disney Animation and Theme Parks. Bonaventure Press, 1994 — 227–230-bet. ISBN 0964060515.
↑ DELETED SCENE: Hakuna Matata (Timon's Verse) - The Lion King [YouTube video]. Deleted Scenes of The Lion King.
↑ David Chandler (September 1, 2018). "Creating The Lion King: Story development, authorship and accreditation in the Disney Renaissance". Ingenta Connect 9 (3): 329–345. doi:10.1386/josc.9.3.329_1.

[1] Tim Foster. „Ten Things You May Not Know About Timon and Pumbaa“. Celebrations Press (2018-yil 11-fevral). Qaraldi: 2023-yil 26-iyun.

[2] „Timon and Pumbaa Cast in Disney's Live Action Lion King!“. comingsoon.net (2017-yil 25-aprel).

[3] "Pumba" in Swahili-English Dictionary

[Keoenig-4] 4,0 ^4,1 Keoenig, David. Mouse Under Glass: Secrets of Disney Animation and Theme Parks. Bonaventure Press, 1994 — 227–230-bet. ISBN 0964060515.

[5] DELETED SCENE: Hakuna Matata (Timon's Verse) - The Lion King [YouTube video]. Deleted Scenes of The Lion King.

[6] David Chandler (September 1, 2018). "Creating The Lion King: Story development, authorship and accreditation in the Disney Renaissance". Ingenta Connect 9 (3): 329–345. doi:10.1386/josc.9.3.329_1.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]