Ptolimey toʻplami

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Navigatsiya qismiga oʻtish Qidirish qismiga oʻtish

Ptolemey[1] toʻplami (inglizcha: Messier 7, M 7, NGC 6475, ruscha: Мессье 7) — chayon yulduz turkumidagi yoyilgan toʻplam.

Kashf etish tarixi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Toʻplam Klavdiy Ptolemeyga maʼlum boʻlib, uni miloddiy 130-yilda tumanlik deb tasvirlab bergan. Jovanni Battista Godierna toʻplamni 1654-yilgacha kuzatgan va unda 30 nafar yulduzlarni sanab oʻtgan. Charlz Messier 1764-yilda toʻplamni katalogga kiritdi, soʻng uni M7 sifatida kometaga oʻxshash obyektlar roʻyxatiga kiritdi.

Qiziqarli xususiyatlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Toʻplami10 ballgacha boʻlgan 80 ga burchagining diametri 1,3 daraja yulduzlarni oʻz ichiga oladi. Toʻplamgacha masofa 800-1000 yorugʻlik yili deb baholanadi, bu diametri 18-25 yorugʻlik yiliga toʻgʻri keladi. Toʻplamning yoshi taxminan 220 million yil. Eng yorqin yulduzning yorqinligi 5,6m ni tashkil qiladi.

Kuzatishlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Chayon yulduz turkumida joylashgan Ptolemey Toʻplami

Bu yozda „Galaktika yoʻlidan yirtilgan bulut“ Chayonning dumi ustida osilgan koʻrinishidagi ochiq toʻplam. Moskva kengligida u deyarli ufqdan koʻtarilmaydi. Janubda (Kavkaz, Qora dengiz qirgʻogʻi, Primorye va boshqalar) bu toʻplam eng oddiy havaskor teleskoplarda va hatto durbinlarda kuzatishlar uchun ajoyib obyektdir. Teleskopning diafragmasi 70 mm boʻlgan ochiq toʻplam koʻrish maydoni boʻylab bir darajada tarqalgan koʻp, oʻnlab oq-koʻk yulduzlarga boʻlinadi. Yulduzlar zanjirlarga oʻralgan boʻlib, markazda aniq kvadrat bilan xochsimon shaklidagi naqsh hosil qiladi. 250-350 mm diafragmali teleskop yordamida ushbu toʻplam ichida zaif sharsimon fon toʻplamni (gʻarbiy chekkada NGC 6453), bir juft ochiq toʻplamni (Tr 30, NGC 6444), qorongʻi changni kuzatish mumkin. tumanlik (B 283) va bir nechta sayyora tumanliklari (PK 356-4.1, PK 355-4.2, PK 355-4.1).

Messie katalogidan osmon qoʻshnilari[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • M 6 — (shimoli-gʻarbda) ochiq „Butterfly“ toʻplami, shunchaki koʻz bilan ham koʻrinadi;
  • M 8 va M 20 — (shimoli-sharqda, Sagittariusda) yorqin diffuz tumanlik „Laguna“ va „Uchlikqismlik“;
  • M 62 — (shimoli-sharq Oʻqotarda) janubiy chegarasida unchalik yorqin boʻlmagan sharsimon toʻplam.

Shuningdek qarang[tahrir | manbasini tahrirlash]

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. Frommert H. Messier 7

Havolalar[tahrir | manbasini tahrirlash]