Messier 43

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Navigatsiya qismiga oʻtish Qidirish qismiga oʻtish

M 43 (Messier 43, Messiye 43, boshqa nomi — NGC 1982) — Orion yulduz turkumidagi emissiya tumanligi. Bu faol yulduz shakllanishi jarayonlari sodir boʻlgan ionlangan vodorod maydoni.

  • Tumanlik turi: E+R (aks etish va nurlanish);
  • Koʻrinish: eB (ekstremal yorqin);
  • Yorqinlik (Linds shkalasi boʻyicha): 1 (eng yorqin);
  • Rang: R (qizil);
  • Yorituvchi yulduz: Hd 37061
  • Yorituvchi yulduzning spektral turi: B1V.

Kuzatishlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

M 42/M 43 — „Buyuk Orion tumanligi“

M 43 kosmik chuqurlikdagi eng mashhur obyektlardan biri boʻlgan Buyuk Orion tumanligining bir qismidir. Kuzatishlar uchun eng yaxshi mavsum qishdir. Tiniq osmondagi asosiy tumanlik kuzatish moslamalarisiz qaraganda „Orion qilichi“ (ı, θ va 45 Ori) deb ataladigan θ Orion yulduzining oʻrtacha xiralashgan koʻrinishida koʻrinadi. Yaxshi durbin bilan qaraganda M43ni Orion tumanligining asosiy massasining shimolidagi alohida detali sifatida koʻrish mumkin.

Oʻrtacha aperturali teleskopda (obyektiv diametri 100-150 mm) shahar chetidagi qorongʻu osmonidagi bu ixcham diffuz tumanlikning „verguli“ M 42 dan bir necha yoy minutlar kengligidagi qora chuqurlik bilan qanday ajralganligini koʻrish mumkin. Tumanlik markazida oʻzgaruvchan yorqinlik yulduzi NU Ori (6,5-7,6 m) porlaydi. Katta apertura M 43 ning sharqiy va gʻarbiy qirralari oʻrtasidagi kontrastning farqini koʻrish imkonini beradi. Sharqiy qismi keskin va qarama-qarshidir, lekin uni chegaralab turgan qora chiziq orqasida sharqiy tomonda tumanlikning xira davomini koʻrish mumkin.

Qizigʻi shundaki, M 43 va M 42 „dipskay“ deb ataladigan filtrlarga har xil taʼsirlanishadi. M 42 bilan solishtirganda, M 43 UHC va OIII qoʻllanishiga unchalik sezgir emas, lekin Hβ-filtri uning kontrastini sezilarli darajada oshirishga yordam beradi.

Messiye katalogidagi osmon qoʻshnilari[tahrir | manbasini tahrirlash]

M43

M 43 ga eng yaqin va eng qiziqarli obyekt — bu Buyuk Orion tumanligi yoki M42, va M 42/43 juftligi bilan birgalikda Messiye katalogidagi quyidagi obyektlar odatda uzoq qish oqshomlarida kuzatiladi:

  • M 78 — ξ Oridan („Orion kamari“ ning sharqiy yulduzi) shimoliy-shimoliy-sharqida juda yorqin aks ettiruvchi tumanliklar majmuasi;
  • M 79 — Quyon turkumida kamdan-kam kuzatiladigan sharsimon toʻda (Orionning „oyoqlari“ da, M 42/43 dan uzoq janubda);
  • M 50 — chiroyli tarqoq toʻda (Yakkashox turkumida, M 42/43-dan sharqda);
  • M 41 — yana bir yorqin toʻda (Katta it turkumida, M 42/43 dan janubiy-sharqda).

"Messiye Marafoni" dagi kuzatishlar ketma-ketligi[tahrir | manbasini tahrirlash]

… M 79 → M 42M 43 → M 78 → M 45


Havolalar[tahrir | manbasini tahrirlash]