Koronar arter baypas jarrohligi

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Coronary artery bypass surgery Image 657C-PH.jpg

Koronar arter baypas jarrohligi (Koronar arteriyani aylanib oʻtish jarrohligi), shuningdek, koronar arteriya bypass grefti (inglizcha: Coronary Artery Bypass Surgery qisqacha CABG, „karam“ deb talaffuz qilinadi) operatsiyasi va ogʻzaki tilda yurakni aylanib oʻtish yoki chetlab oʻtish jarrohligi sifatida ham tanilgan, tiqilib qolgan koronar arterial yurak qon tomiriga normal qon oqimini tiklash uchun jarrohlik muolajasidir. Oddiy koronar arteriya qonni asosiy qon aylanish tizimi orqali emas, balki yurak mushaklarining oʻziga olib boradi.

Ikkita asosiy yondashuv mavjud. Birida, chap ichki koʻkrak arteriyasi, LITA (chap ichki sut arteriyasi, LIMA deb ham ataladi) chap koronar arteriyaning chap oldingi tushuvchi shoxiga yoʻnaltiriladi. Ushbu usulda arteriya „pedikulyar“ boʻlib, u kelib chiqishidan ajralmaganligini anglatadi. Ikkinchisida esa oyoqdan katta sapen vena chiqariladi; bir uchi aortaga yoki uning asosiy shoxlaridan biriga, ikkinchi uchi esa toʻsiqdan soʻng darhol toʻsiqli arteriyaga biriktirilib, qon oqimini tiklaydi.

CABG maksimal bardoshli ishemik dorilar bilan yomon boshqarilmaydigan anginani engillashtirish, chap qorincha disfunktsiyasini oldini olish yoki engillashtirish va/yoki oʻlim xavfini kamaytirish uchun amalga oshiriladi. CABG miyokard infarkti (yurak xuruji) oldini olmaydi. Ushbu operatsiya odatda yurak toʻxtatilgan holda amalga oshiriladi, bu esa kardiopulmoner baypasdan foydalanishni talab qiladi. Shu bilan birga, ikkita muqobil usul ham mavjud boʻlib, ular yurak urishi bilan CABGni kardiopulmoner bypassdan foydalanmasdan, „pompadan tashqari“ jarrohlik deb ataladigan operatsiya yoki kardiopulmoner bypassning qisman yordami bilan urish operatsiyasini bajarishga imkon beradi. protsedura „nasosda urish“ operatsiyasi deb ataladi. Oxirgi protsedura nasos toʻxtatilgan va oʻchirilgan nasosning afzalliklarini taqdim etadi va ularning yon taʼsirini kamaytiradi.

Terminologiya[tahrir | manbasini tahrirlash]

Terminologiyada koʻplab xilma-hillik mavjud boʻlib, ularda bir yoki bir nechta „arteriya“, „bypass“ yoki „greft“ qoldirilmaydi. Ushbu turdagi jarrohlik uchun eng koʻp ishlatiladigan qisqartma CABG („karam“ deb talaffuz qilinadi), [1] koʻplik shaklida esa CABGs („karamlar“ deb talaffuz qilinadi). Dastlab, ushbu protsedurani tavsiflash uchun aortakoronar bypass (ACB) atamasi koʻproq ishlatilgan. [2] CAGS (koronar arteriya transplantatsiyasi, fonetik talaffuz)ni koronar angiografiya (CAG) bilan aralashtirib yubormaslik kerak.

Havolalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. „Bypass Surgery, Coronary Artery“. American Heart Association. Qaraldi: 26-mart 2010-yil.
  2. „Results for "aortocoronary bypass,coronary artery bypass graft" between 1960 and 2008“. Google Ngram Viewer. Qaraldi: 8-yanvar 2015-yil.