Kastaliya

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Navigatsiya qismiga oʻtish Qidirish qismiga oʻtish

Kastaliya (boshqa Κασταλία) — yunon mifologiyasida, Delfi nimfasi, nayad[1].

Mifologiya[tahrir | manbasini tahrirlash]

Afsonaga koʻra, Kastaliya Axeloy dengiz xudosining qizi edi va Delfi yaqinidagi Kastal daryosida yashagan. Baʼzi maʼlumotlarga koʻra, suv Daryo xudosi Kefisdan Kastaliyaning sovgʻasi edi. Qadimgi urf-odatlarda, Apollon Delfiga Pitoon ilonini qidirish uchun kelgan paytlarda Kastal manbai allaqachon mavjud edi[2]. Rim shoiri Laktantsiylar Platsid „Fivaide“ ga bergan sharhida Stasiyaning aytishicha, Apollon Kastaliyani koʻrib, unga oshiq boʻlgan, ammo nimf, uning muhabbat izidan qochib, oqimga sakrab tushib, Delfidagi favvoraga aylandi, Parnas togʻining etagida yoki Gelikon togʻida.

Boshqa bir versiyaga koʻra, bu voqea sodir boʻlgan paytda, Kastal manbasida hali nom yoʻq edi. Apollonning taʼqibidan qochgan nimfa Parnasdagi daryoga sakrab chiqdi va shundan keyingina bu oqimni boshlagan buloq Kastal kaliti deb nomlandi.

Kastaliya oʻz manbasidan suv ichgan yoki ularning jimjitligini eshitganlarga sheʼriy Ilhom berishi mumkin edi. Kastal kaliti bashoratli kuch berish xususiyatiga ega edi va sheʼriyatning ramzi sifatida qabul qilindi. Shuning uchun uning maʼnosi „Ilhom manbai“[3]. Uning suvi muqaddas deb hisoblangan va Delfdagi ibodatxonalarini tozalash uchun ishlatilgan. Va Xudo Apollon Kastaliyani ilhomga bagʻishladi.

Kastal manbai Delfning asosiy diqqatga sazovor joylaridan biridir. Va bugungi kunda Delf Orakliga tashrif buyuruvchilar ushbu buloqdan sayyohlik yoʻnalishini boshlaydilar.

Adabiyotda[tahrir | manbasini tahrirlash]

XX-asrda nemis yozuvchisi German Gesse, Kastaliya nomidan ilhomlanib, uni futuristik adabiy utopiyasida „biser oʻyini“da xayoliy viloyat nomi sifatida ishlatgan.

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. Касталия Архивная копия от 7 февраля 2020 на Wayback Machine // Мифологическая энциклопедия.
  2. Гомер. Gimn Apollonu.
  3. Kastaliya Andoza:Wayback 2 // Mifologicheskaya ensiklopediya.

Havolalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • Кондрашов А. Легенды и мифы Древней Греции и Рима: Энциклопедия. — M.: РИПОЛ классик, 2005. — 768 с.
  • Словарь античности. Пер. с нем. / Сост. Й. Ирмшер. — M.: Прогресс, 1989. — 704 с., илл.