Kontent qismiga oʻtish

Josep Tapiro Baro

Vikipediya, erkin ensiklopediya
Josep Tapiro va Baro
1864-yil Rimda olingan surat
Tugʻilgan 1836-yil 7-fevral



Oʻlgan 1913-yil 4 oktyabr (yosh 77)



Millati ispancha Ma'lum uchun Rassomlik, akvarel
Harakat Sharqshunoslik

Josep Tapiro i Baro (1836 - yil 17- fevral, Reus — 1913 - yil 4 - oktyabr, Tanjer ) — ispan rassomi; Marokashdagi akvarel portretlari bilan mashhur.

Uning ota-onasida apparat doʻkoni bor edi. Koʻpgina boʻlajak rassomlarda boʻlgani kabi, u ham rasm chizishga juda yaqin edi. Uning birinchi rasmiy tadqiqotlari 1849 - yilda mahalliy vino savdogar hamda havaskor rassom boʼlgan Domenek Soberano bilan edi[1]. 1853 - yilda u bilan uning hamkasbi Maria Fortuny Casino de Reus tomonidan oʻtkazilgan koʻrgazmada namoyish qilish imkoniyatini qoʼlga kiritdi.

Oʻsha yilning soʼngida Fortuni bilan Escola de la Llotjaga oʻqishga kirdi, u yerda u nemis Nazarene harakati bilan bogʻliq boʻlgan rassom Klaudi Lorensale bilan birga tahsil oldi[1]. Bu vaqtda u koʼproq tarixiy, shuningdek, diniy sahnalarni yaratdi.

Ayvon ostidagi bolalar, Rimdagi davridan.

1857 - yilda u Fortuni hamda yana ikki kishi Rimda oʻqish maqsadida grant olish uchun raqobatlashish imkoniga ega boʻldi. Fortuni tanlandi va Tapiro Madridga koʻchib oʻtdi, soʼng u yerda Real Academia de Bellas Artes de San Fernando filiali "Escuela Superior de Pintura y Grabado" ga oʻqishga kirdi. U yerda uning oʻqituvchisi Federiko de Madrazo edi[2]. 1860 - yilda u Barselonaga qaytib keldi va Palau de la Generalitat de Catalunya fasadini bezash uchun yordam berdi.

1862 - yilda u Rimdagi doʻsti Fortuniga qoʻshildi va Antico Caffè Grecoda uchratgan oʻzining badiiy tanishlari bilan tanishdi. Ular Neapol va Florensiyaga birga tashrif buyurishdi. U yerda boʻlganida u akvarel boʻyoqlarini boʻyashni oʻrganish maqsadida kechki mashgʻulotlarda qatnashdi, shuningdek, unga tegishli asarlarda janr mavzulariga koʻproq e'tibor bera boshladi. Bu asarlar juda mashhur boʻlib, uning obroʻsini mustahkamladi.

1871 - yilda u, Fortuni bilan Bernardo Ferrandiz Tanjerga sayohat qilishdi[1]. Bu uning kariyerasi uchun hal qiluvchi rol oʻynar edi. 1873 - yilda u "Rim xalqaro san'at toʻgaragida" sharqshunoslik rasmlarining dastlabki namoyishini oʻtkazdi. 1874 - yilda Fortunining toʻsatdan oʻlimi Tapiroga qattiq ta'sir qildi va Rimni tark etishga qaror qildi.

Fotosurat El Porvenirda uning nekrologi bilan chop etilgan.

Tanjerda yashash

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Ispaniyada qolish oʻrniga, Tanjer haqidagi xotiralari uni 1876 - yilda Sulton Hasan I bilan uchrashish maqsadida diplomatik missiyaga qoʻshilishga sabab boʼldi. U yerda u Madina mahallasi yaqinidagi yangi qurilgan uyga koʻchib oʻtdi, shuningdek, keyinchalik uning studiyasi sifatida xizmat qilish uchun eski teatr ham sotib oldi[1]. Garchand u tez-tez koʻrgazmalarga (Sankt-Peterburg va Nyu-Yorkka qadar) sayohat qilsa va yozni oilasi bilan birgalikda Reusda oʻtkazgan boʻlsa-da, u umrining oxirigacha Tanjerda yashab qoladi.

1886 - yilda u italyan ajdodlaridan boʻlgan tanjerlik yigirma yoshli Mariya Manuela Valerega Kanoga uylandi. Koʻp oʻtmasdan, Mariyaning yahudiy birodari oʻldi va ular uning yetim qolgan oʻgʻlini asrab olishdi.

1905 - yilda uning kariyerasi pasaydi. U 1903 - yilda yuqtirgan oʻpka infektsiyasi sababli nafas olish hamda yurak-qon tomir tizimi bilan bogʻliq muammolarga duchor boʼldi va koʻp ishlash uchun yetarli kuchga ega emas edi. Uning rasmlarini targʻib qilish tufayli sayohat qilish ham juda qiyin kechdi. Vaziyat chet ellik mehmonlar bilan sayyohlar sonining keskin kamayishi bilan ogʻirlashdi; Bou Xmara qoʻzgʻoloni, shuningdek, Perdikaris hodisasi sabab boʻlgan. 1907 - yilda u rafiqasi bilan Madridda uyni ijaraga oldi va oʻz ishini Circulo de Bellas Artes koʻrgazmasida targʻib qildi.

Uning sogʻligʻi bilan bogʻliq muammolar oqibatda oʻlimga sabab boʼldi. Uning ijrochisi uning sharafiga yodgorlik narxini qoplash niyatida toʻplamni boshladi, lekin u hech qachon yaratilmadi. Dastlab, u Tanjerda dafn etilgan, ammo 1921 - yilda Reus hukumati uni oʻz shahrida tan olishni talab qilgan. 1947 - yilda uning qoldiqlari Reusga koʻchirildi va doʻsti Fortuni yaqiniga dafn qilindi. U tugʻilgan uyga lavha oʻrnatildi. 2013 - yilda qoʻshma retrospektiv boʻlib oʻtdi.

Marokash portretlari

[tahrir | manbasini tahrirlash]
  1. 1 2 3 4 Brief biography @ the Museo del Prado.
  2. Biographical notes @ Biografías y Vidas.

Qoʻshimcha oʻqish

[tahrir | manbasini tahrirlash]