CEFR

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Flag of Europe.svg

Tillar boʻyicha umumiy Yevropa maʼlumot tizimi: oʻrganish, oʻqitish, baholash (Common European Framework of Reference, CEFR) Yevropa Ittifoqida qoʻllaniladigan chet tilini bilish darajalari tizimidir. Yevropa Kengashi tomonidan 1989-1996 yillar oralig'ida "Yevropa fuqaroligini olish uchun til o'rganish" loyihasining asosiy qismi sifatida ishlab chiqilgan. CEFR tizimining asosiy maqsadi barcha Yevropa tillari uchun qo'llaniladigan baholash va o'qitish usulini taqdim etishdan iborat. 2001-yilning noyabr oyida Yevropa Ittifoqi Kengashining natijalariga ko'ra, tilni bilish darajasini baholash hamda milliy tizimlarni yaratish uchun CEFR dan foydalanishni tavsiya qilinmoqda.

Tizimning tashkil etilish tarixi Yevropaga ish izlab keluvchilar sonining ortishi bilan bog’liq. XX asrning o’rtalarida Yevropada ishlab chiqarish taraqqiy eta boshlagan va yangi ish o’rinlari yaratilib, ko’proq ishchi kuchiga talab orta borgan sari, Yevropaga ish izlab keluvchi va bu yerda butunlay yashab qolish niyatida tashrif buyurayotganlar soni ortib bordi. O’sha vaqtda Yevropada ispan, nemis, fransuz va italyan tillaridan tashqari Ingliz tili ham keng miqyosda ishlatilardi. Yevropaga yashab qolish uchun kelayotganlar Yevropaning mahalliy aholisi bilan bemalol, muammosiz gaplasha olishlari kerak edi. Shuning uchun Yevropaga ishlash uchun kelayotganlar maxsus imtihonlar topshirishlari kerak bo’lgan. CEFR tizimiga asoslangan imtihonlar dastlab Yevropada amal qiladigan barcha tillar bo’yicha olingan bo’lsa-da, bugungi kunda CEFR tizimidan eng ko’p hollarda ingliz tilini o’qitish, o’rganish va baholashda foydalanilayapti. Chunki butun dunyo ingliz tilida gaplashayapti va bu til birinchi raqamli jahon tiliga aylanib ulgurgan.

Darajalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Har bir daraja uchun talabaning o'qish, tinglash, gapirish va yozishda ega bo'lishi kerak bo'lgan bilim va ko'nikmalari tavsiflanadi. CEFR tizimi tillarni bilish darajasini uchta: A, B va C guruhlarga ajratgan holda baholaydi. CEFR darajalari sifatida berilgan baho quyidagilarni anglatadi:

A1 va A2 darajalar – tilni endi o’rganayotgan, boshlang’ich bosqichdagi foydalanuvchi, B1 va B2 darajalar – tildan erkin foydalana oladigan, o’rtachadan yuqori darajadagi foydalanuvchi; C1 va C2 darajalar – tilni mukammal darajada biladigan foydalanuvchilar

Ingliz tilida so'zlashuvchi mamlakatlarda dastlab Oksford va Kembrijda ishlab chiqarilgan darsliklarda qo'llanilgan va hozirgacha o'quv qo'llanmalari va test tizimlarida (masalan, TrackTest) keng qo'llanil adigan norasmiy tizim ishlab chiqilgan. Keng qo'llanilishiga qaramay, "Britaniya" tizimi ko'plab o'zgarishlarga ega va quyida faqat eng ko'p qo'llaniladigan (masalan, darslik nomlarida) daraja nomlari keltirilgan.

Britancha til bilish darajasining umumiy Yevropa va Amerika (ILR) tasnifi o'rtasidagi tahminiy muvofiqlik quyidagicha:

    • Beginner / Starter — A1 — ILR Level 0
    • Elementary — A2 — ILR Level 1
    • Pre-Intermediate — A2/B1
    • Intermediate — B1 — ILR Level 2
    • Upper-Intermediate — B2 — ILR Level 3
    • Advanced — C1 — ILR Level 4
    • Proficiency — C2 — ILR Level 5

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Havolalar[tahrir | manbasini tahrirlash]