Ayuqa

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Ayuqa
Qalmiqiston xoni
1672dan — 1724
Oʻtmishdoshi: Moʻnchak
Vorisi: Seren-Doʻndiq
 
Tavalludi: 1642
Vafoti: 1724
Otasi: Mo‘nchak
Bolalari: Xhakdor-Jab, Seren-Do‘ndiq, Gunjap, Sanchjab, Gundelek va Galdan-Danjin

Ayuqa (1647 – 1724) – Qalmiqlar xoni. Hokimiyat tepasiga 1672-yil kelib Volga boʻylaridagi barcha qalmiqlarni birlashtirgan va oʻz mulkini ancha kengaytirgan. Rossiya hukumati Ayuqani xon deb 1712-yil tan olgan. Ayuqa dam Jungʻariya, dam Rossiyaga yon bosib turgan, baʼzan esa rus yerlariga chopqunlar uyushtirgan. Chorizm Quyi Volga boʻyida oʻz mavqeini mustahkamlash maqsadida Ayuqani qoʻllab-quvvatlagan va uning harbiy kuchlaridan Ashtarxon qoʻzgʻoloni (1705 – 06) va Bulavin qoʻzgʻoloni (1707 – 08)ni bostirishda, shuningdek Shimoliy urush (1700 – 21)da foydalangan.

Adabiyotlar va manbalar roʻyxati[tahrir]

1. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


Havolalar[tahrir]