3D bioprint

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Navigatsiya qismiga oʻtish Qidirish qismiga oʻtish

Bu maqola vikilashtirilishi kerak.

nothumb

Iltimos, bu maqolani Vikipediya qoida va koʻrsatmalariga muvofiq tartibga keltiring.

3D-bioprinter

3D-bioprinting — bu hujayralar funktsiyalari va hayotiyliginii[1] saqlaydigan 3D bosib chiqarishdan foydalangan holda hujayra asosida uch oʻlchovli modellarni yaratish texnologiyasi.  Ushbu texnologiya bilan bogʻliq birinchi patent 2003-yilda AQShda topshirilgan va 2006-yilda olingan[2].

Texnologiya[tahrir | manbasini tahrirlash]

Aslida biologik tuzilmalarni ishlab chiqarish uchun 3D bioprint texnologiyasi biologik toʻqimalarning uch oʻlchovli tuzilmalarini yaratishda qatlam-qatlam usulidan foydalangan holda hujayralarni biomoslashuvchan asosda joylashtirishni oʻz ichiga oladi.  Tanadagi toʻqimalar har xil turdagi hujayralardan tashkil topganligi sababli 3D bioprint texnologiyalari ham hujayra barqarorligi va hayotiyligini taʼminlash qobiliyati bilan sezilarli darajada farqlanadi.  3D bioprintingda qoʻllaniladigan baʼzi usullarfotolitografiya, magnit bioprint, stereolitografiya va toʻgʻridan-toʻgʻri hujayra ekstruziyasi kabilardir.  Bioprinterda ishlab chiqarilgan hujayrali material inkubatorga oʻtkaziladi va u yerda yana oʻstiriladi.

Amalga oshirish[tahrir | manbasini tahrirlash]

Twins Garden restoranida 3D bioprinterda kalamar ishlab chiqarish

Ekspertlar fikrlariga koʻra San-Diyegoda joylashganOrganovo kompaniyasi 3D bioprinting texnologiyasini tijoratlashtirgan birinchi kompaniyadir.[3] Kompaniya NovoGen MMX Bioprinter 3D bioprinterlaridan foydalanadi.[4] Orgonovo tomonidan qoʻllangan 3D printerlar jarrohlik va transplantatsiya uchun kerak boʻladigan teri, yurak, qon tomirlari va boshqa transplantatsiya toʻqimalarni yaratish uchun moʻljallangan.

Buyuk Britaniyadagi Suonsi universiteti tadqiqot guruhi rekonstruktiv jarrohlikda foydalanish uchun yumshoq toʻqimalar va sunʼiy suyaklarni ishlab chiqarish uchun 3D bioprinting usullaridan foydalanmoqda.[5]

      3D bioprinting texnologiyasining eng ajoyib namoyishlaridan biri 2011-yildaTED-2011 konferensiyasida amerikalik jarroh va bioinjener Entoni Atala nutqi chogʻida maxsus 3D-printer inson buyragi maketini yaratganida boʻlib oʻtdi.[6]

2017-yilda Xitoyda tugʻma quloq nuqsoni boʻlgan bolalarga 3D bosilgan quloqlar koʻchirib oʻtkazildi.[7]

Rossiyada gastronomiya sohasida 3D bioprinter texnologiyalari oshpazlar Anatoliy va Ivan Berezutskiylar tomonidan qoʻllanilgan.[8]

Qiymati[tahrir | manbasini tahrirlash]

3D — bioprinting texnologiyasini ishlab chiqish organlarni etishtirish va innovatsion materiallarni, birinchi navbatda. 3D — bioprinting tomonidan ishlab chiqarilgan toʻqimalar, dorilar (kelajakda-butun organlar) kelajakda tabiiy organlardan ustun boʻlgan xususiyatlarga ega boʻlgan baʼzi hollarda inson organlarining „tabiiy“ oʻrnini bosuvchi vazifasini bajarishi mumkin. Misol uchun, alginik kislota ishlab chiqarish hozirda qizil yosunlardan olinadi va baʼzilaridan ustundir ] inson tanasining tabiiy „moddiy“ parametrlari[9], va polietilen glikol.

Rossiyada, uch oʻlchamli organ biopechati sohasida faoliyat xususiy laboratoriya, " 3D Biyoprinting Solyushens " Rossiya biyoprinter fabion organ qalqonsimon dizayn yordamida chop etilgan sichqoncha naql eksperiment natijalarini eʼlon qildi. Keyingi bir necha oy ichida „konstruktsiyalar ildiz otgan va ularning hayotiyligini isbotlagan“.[10] Bioprinter inson qalqonsimon bez va xaftaga toʻqima[11][12] ega boʻldi.

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. „Research into 3D-Bioprinting may soon produce transplantable human tissues“(ingl.), 3ders.org (6-mart 2014-yil). 24-yanvar 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-may 2019-yil.
  2. Bibliographic data: US2004237822 (A1) ― 2004-12-02
  3. . Ken Doyle (2014-05-14). Bioprinting: From Patches to Parts. 34 (Genetic Engineering & Biotechnology News nashri). pp. 1, 34—35. doi:10.1089/gen.34.10.02. ISSN 1935-472X. http://online.liebertpub.com/doi/abs/10.1089/gen.34.10.02. 
  4. Steven Leckart. „How It Works: A 3-D Printer For Liver Tissue“. Popular Science (19-sentabr 2013-yil). 22-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-may 2021-yil.
  5. Dan Thomas. „Engineering Ourselves — The Future Potential Power of 3D-Bioprinting“ (ru). engineering.com (14-mart 2014-yil). 3-iyun 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-may 2019-yil.
  6. „Энтони Атала: Печатая человеческую почку“ (mart 2011). 11-iyul 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-oktabr 2017-yil.
  7. In Vitro Regeneration of Patient-specific Ear-shaped Cartilage and Its First Clinical Application for Auricular Reconstruction (EBioMedicine nashri). 2018-02. https://www.ebiomedicine.com/article/S2352-3964(18)30016-1/fulltext.  DOI: https://doi.org/10.1016/j.ebiom.2018.01.011
  8. Алла Храбрых. „Напечатайте мне суп, или фуд-революция в России“. Ведомости (19-noyabr 2020-yil). 2-dekabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-fevral 2021-yil.
  9. Mark Crawford. „Creating Valve Tissue Using 3D Bioprinting“ (ru). ASME (1-may 2013-yil). 21-oktabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-may 2019-yil.
  10. Bulanova E. A., Kudan E. V. et al. (2017-08-18). Bioprinting of a functional vascularized mouse thyroid gland construct (Biofabrication nashri). http://iopscience.iop.org/article/10.1088/1758-5090/aa7fdd/meta;jsessionid=DB24313BD9CDEC8B00A4A62177D36E29.c2.iopscience.cld.iop.org.  DOI: https://doi.org/10.1088/1758-5090/aa7fdd
  11. „Российский биопринтер впервые в истории напечатал орган в космосе“. РИА Новости (5-dekabr 2018-yil). 25-dekabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-dekabr 2018-yil.
  12. „Российский биопринтер на МКС распечатал человеческие ткани“. Интерфакс (15-dekabr 2018-yil). 26-dekabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-dekabr 2018-yil.

Adabiyotlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Havolalar[tahrir | manbasini tahrirlash]