Dunning–Kruger samarasi

Vikipediya, ochiq ensiklopediya

Dunning–Kruger samarasi (talaffuzi: Danning–Kruger) kognitiv mayl tipi boʻlib, qobiliyatsiz shaxsning oʻz layoqatini oʻrtachadan yuqori, degan xato fikrlashida namoyon boʻladi. Boshqacha aytganda, Dunning-Kruger samarasiga duchor kishi saviyasi pastroq boʻlsa-da, oʻzini boshqalardan yuqori qoʻyadi. Ushbu samara qobiliyatsiz shaxslarning oʻz xatolarini aniqlay olmasliklari bilan izohlanadi.[1]

Samara 1999-yili David Dunning va Justin Kruger tomonidan taʼriflangan.[2] 2000-yili ular Layoqatsiz va bundan bexabar: Oʻz qobiliyatsizligini anglashdagi qiyinchiliklar qanday qilib oʻzini yuqori baholashga olib keladi nomli bu tadqiqotlari uchun psixologiya boʻyicha Ig Nobel mukofoti bilan taqdirlanganlar.[3]

Shuningdek, Dunning-Kruger samarasining teskari holi: oʻzining layoqatlarini past saviyali, deb tanqidiy fikrlaydigan odamlarning qobiliyatlari aslida ular oʻylaganidan balandroq ekani kuzatilgan.[4]

Manbalar[tahrir]

  1. Morris, Errol (2010-06-20). The Anosognosic’s Dilemma: Something’s Wrong but You’ll Never Know What It Is (Part 1). Opinionator: Exclusive Online Commentary From The Times. New York Times. 2011-03-07.
  2. Kruger, Justin; David Dunning (1999). "Unskilled and Unaware of It: How Difficulties in Recognizing One's Own Incompetence Lead to Inflated Self-Assessments". Journal of Personality and Social Psychology 77 (6): 1121–34. doi:10.1037/0022-3514.77.6.1121. CiteSeerX: 10.1.1.64.2655. PMID 10626367. 
  3. Ig Nobel Past Winners. 2011-03-07.
  4. DeAngelis, Tori (feb 2003). "Why we overestimate our competence". Monitor on Psychology (American Psychological Association) 34 (2): 60. http://www.apa.org/monitor/feb03/overestimate.aspx. Qaraldi: 2011-03-07.