Asqar Aqayev

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Asqar Aqayev

Asqar Akayev (1944.10.10, Qirgʻiziston Respublikasining Kemin tumani) — Qirgizistoning birinchi prezidenti. Qirgʻiziston davlat va siyosat arbobi. Qirgʻiziston Fanlar Akademiyasi akademigi (1987), texnika fanlari doktori (1981), professor (1983). Aqayev Qirgʻizistonni boshqargan davrida mamlakat Oʻrta Osiyodagi erkinlik boʻyicha eng etakchi davlat boʻlgan va Qirgʻiziston Demokratiya orolchasi degan nomga sazovor boʻlgan.

Mehnat faoliyatini 1961 yil „Frunzemash“ zavodida chilangar katta oʻqituvchi, Leningrad aniq mexanika va optika institutida doktorant. 1976 yildan Frunze politexnika institutida katta oʻqituvchi, kafedra mudiri. 1986 —87 yillarda Qirgʻiziston KP MK fan va oʻquv yurtlari boʻlimi mudiri, 1987 yildan Qirgʻiziston Fanlar Akademiyasi vise-prezidenti, 1989 yildan prezidenti. 1990 yil 27 okt.dan Qirgʻiziston Respublikasi Prezidenti. Bir necha marta rasmiy tashrif bilan Oʻzbekiston Respublikasida boʻlgan. Fizik optika va golografiya boʻyicha ilmiy asarlar muallifi. Bir qancha universitetlar, jumladan OʻzMUning faxriy doktori (1996). AQBA, Aqaba (arab — togʻ yoʻli, dovon) — tarixiy geografik tushuncha. 9 —10-asrlarda arabiynavis geograflarning asarlarida koʻp uchraydi. 10- a.da fors tilida yozilgan „Hudud ul-olam“ va „Tarixi Tabariy“ asarlarida ham tilgaolinadi. Hozir bu atama, asosan, geografik nomlar tarkibida qolgan. Turkiston, Zarafshon va Pomir togʻ-larida Aqaev Asqar soʻzidan tuzilgan oʻnlab dovonni uchratish mumkin: Aqbaboshi, Aqbavodif, Aqbai Obburdan, Aqbai Gishxun, Choshi aqba va h. k. Bu atama axba, agʻba, ovgʻa shakllarida Oʻzbekistonning bir qancha joylarida turli xil maʼnoda ishlatiladi. Masalan, Samarqand viloyati baʼzi tumanlarida dovonga chiqiladigan tik yoʻlni ovgʻa deyishadi va h. k.

Qirgʻiziston rahbarlari:

Adabiyotlar va manbalar roʻyxati[tahrir]