Adam Smith

Vikipediya, ochiq ensiklopediya

Oʻtish: foydalanish, Qidir
Adam Smith (1723-1790)
Adam Smith (1723-1790)

Adam Smith (talaffuzi: Adam Smit; choʻqintirilgan va tahminlarga koʻra 5 iyun 1723 - yilda tugʻilgan, eski yil boʻyicha)(16 - iyunda yangi yil boʻyicha), 17- iyul 1790 - yil Kirkaldida vafot etgan) – shotlandiyalik iqtisodchi, faylasuf – etik; zamonaviy iqtisodiy nazariyaning asoschilaridan biri hisoblanadi.

[tahrir] Hayoti va ijodi

Adam Smith 1723- yil iyun oyida tug`ilgan (aniq tugʻilgan kuni aniq emas) va 5 - iyun Kerkkoldi shahrining Fayf okrugida cho`qintirilgan,uning otasi bojxona hodimi boʻlib ishlagan.Adamning otasi uning tug`ilishiga 6 oy qolganda olamdan o`tgan.4 yoshligida siganlar tomonidan o`g`irlanib ketilgan,lekin tezda tog`asi uni qidirib topib, onasiga qaytarib olib kelgan.Tahminlarga ko`ra, Adam oilada yagona farzand bo`lgan, uning akalari yoki opalari haqida hech qanday yozma manbalar topilmagan. Adam Smith 14 yoshida Glazgo Universitetiga oʻqishga kirgan, Frensis Xatchenova rahbarligi ostida ikki yil falsafa faninining etik asoslarini o`rganadi. 1746 - yilda Oksforddagi Beylliol – Kollege ga o`qishga kirgan va 1746 - yilda oʻqishni tamomlagan. Lord Keyms ko`maqi bilan Adam Smith 1748 - yilda Edinburgda ma'ruza o`qishni boshlagan.Uning ma'ruzalari ritorika, xat yozish san’atiga bagʻishlangan va keyinchalik “boylikka erishish” fani boʻyicha ham ma'ruzalar o`qigan. Aynan ana shu fanda birinchi marta “tabiiy erkinlikning oson va yorqin ifodasi” iqtisodiy falsafasi mazmunini ochib bergan,bu esa o`z navbatida uning taniqli asari “Aholi daromadlarining tabiati va kelib chiqishi sabablari”da o`z aksini topgan. 1750 - yillarda Adam Smith o`zidan o`n yosh katta bo`lgan David Hume bilan tanishadi.Ular qarashlarining o`hshashligi ularning qo`yidagi fanlarda birga olib borgan izlanishlarida o`z aksini topgan: tarix, siyosat, falsafa, iqtisodiyot va din. Bu shuni ko`rsatadiki ular birga intellektual alyans tashkil etishgan , bu esa Shotlandiyaning uyg`onish bosqichida muhim rol tutgan.

1751 - yilda Adam Smithga mantiq fani boʻyicha Glazgo Universitetida professorlik unvoni berilgan. Smith etika, ritorika, huquqshunoslik va siyosiy iqtisodiyot bo`yicha ma`ruzalar o`qigan.1759 - yilda A.Smit ma`ruzalar to`plamidan iborat maqolani chop etgan.A.Smit o`zining bu maqolasida etik hulq qoliblari to`g`risida gapirib o`tgan va uni aholini muqobil holatda ushlab turuvchi qurol sifatida ko’rsatib o'tgan.

Adam Smit 1776 - yilda chop etilgan “Aholi daromadlarining tabiati va kelib chiqishi sabablari” kitobi tufayli dunyoga tanilgan.

Adam Smit 1776 - yilda Londonga kelgach, bu erda o`z “Aholi daromadlarining tabiati va kelib chiqishi sabablari” asarini chop etgan. Bu asarda Iqtisodiy erkinlikning oqibatlari to`g`risida izchil ko`rsatmalar berilgan.Shu bilan birga u bu asarda laissez – faire, egoizmning roli,mehnat taqsimoti, bozor funksiyalari va erkin iqtisodiyotning halqora tushunchasi to`g`risada ham muhokamalar olib borgan. Aholi daromadlari iqtisodiyotni fan sifatida namoyon etdi va erkin tadbirkorlik nazariyasiga asos soldi. Smit shunday intelektual sistemani ko`rsatdiki,bu sistema erkin bozorning ishlash mexanizmini ochib berdi va hozirgi kunga qadar bu mexanizm iqtisodiy bilimlarning asoslaridan biri hisoblanadi. Smitning eng taniqli aforizmi – bu bozorning ko`rinmas qo`li – u bu tushunchani egoismni tushunturish, resurslar taqsimotining samarali richagi sifatida ko`rsatadi.

1778 - yilda Adam Smit Edinburg, Shotlandiya bojxona boshqarmasiga boshliq etib tayinlangan. Adam Smit shu erda uzoq davom etgan kasalligi tufayli 17- iyul 1790 - yilda vafot etgan.

[tahrir] Havolalar

"http://uz.wikipedia.org/wiki/Adam_Smith" dan olindi
Koʻrinishlar<!--Views-->
Shaxsiy uskunalar
o‘zgarishlar / ўзгаришлар