Zaydan Qahramona
| Zaydan Qahramona زيدان القهرمانة | |
|---|---|
| Abbosiylar harami qahramonasi | |
| Oʻtmishdoshi | Ummu Muso al-Hoshimiyya |
| Shaxsiy maʼlumotlari | |
| Vafoti | Bagʻdod, Abbosiylar xalifaligi |
| Istiqomat joy(lar)i | Bagʻdod |
Zaydan Qahramona (arabcha: زيدان القهرمانة) – xalifa al-Muqtadir (h. 908–932) davrida Abbosiylar haramida saroy aʼzosi.
Zaydan qul sifatida olib kelinib, Abbosiylar haramiga joylashtirilgan va u yerda qahramona yaʼni haram bosh boshqaruvchisi lavozimiga tayinlangan. Qahramonalar haram ayollari bilan tashqi dunyo oʻrtasidagi vositachilar boʻlib xizmat qilgan. Ular haramning iqtisodiy va sud ishlarini boshqarish kabi turli vazifalarni bajargan. Bu lavozim ayollar egallashi mumkin boʻlgan eng nufuzlilaridan biri hisoblangan.
Zaydan eng qudratli qahramonalardan biri sifatida tanilgan. U davlatga tegishli qimmatbaho zargarlik buyumlarining qoʻriqchisi etib tayinlangan[1].
Zaydan yuqori martabali mahbuslar uchun qamoqxona nazoratchisi sifatida ham xizmat qilgan. Bunday mahbuslar, odatda, uning uyida qulay sharoitdagi uy qamogʻiga joylashtirilgan. U qoʻriqlagan mahbuslar orasida 919-yilda hokim Ibn Abu as-Saj, 923-yilda Hamid ibn al-Abbos va 927-yilda vazir al-Xasibiy bor edi[2]. Bu lavozim Zaydan uchun nufuzli amaldorlar bilan keng aloqalar tarmogʻini shakllantirish imkonini yaratgan hamda xalifa bilan ularning oʻrtasida vositachilik qilgan[3].
Zaydon qoʻriqlagan eng mashhur mahbuslardan biri vazir Ibn al-Furot boʻlib, u siyosiy obroʻsini yoʻqotgach, Zaydanning qaramogʻiga topshirilgan. Zaydan haramdagi aloqalari orqali uni yana lavozimga qaytarishga muvaffaq boʻlgan. Ibn al-Furot bunga javoban unga yerlar va boyliklar ato qilgan, ular oʻzaro manfaatli ittifoq tuzishgan va bu ittifoq ularning butun siyosiy faoliyati davomida saqlanib qolgan[4].
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ Slavery and Islam
- ↑ El-Cheikh, Nadia Maria. „The Qahramâna in the Abbasid Court: Position and Functions.“ Studia Islamica, no. 97 (2003): 41–55. http://www.jstor.org/stable/4150601.
- ↑ Marilyn Booth:Harem Histories: Envisioning Places and Living Spaces
- ↑ El Cheikh, Nadia Maria. „Revisiting the Abbasid Harems.“ Journal of Middle East Womenʼs Studies, vol. 1, no. 3, 2005, pp. 1–19. JSTOR, www.jstor.org/stable/40326869. Accessed 27 Mar. 2021.