Kontent qismiga oʻtish

Yangi Janubiy Uels universiteti

Vikipediya, erkin ensiklopediya
Yangi Janubiy Uels universiteti
Yangi Janubiy Uels texnologiya universiteti (1949-1958)
Shiori
Scientia Corde Manu et Mente (lotin tili)[1]
Turi Davlat tadqiqot universiteti
Asos solingan sanasi 1949-yil 1-iyul; 76 yil oldin
Byudjeti 3.37 millard (2025)
Rektori David Gonski[2]
Prorektor Attila Brungs[3]
Xodimlar tarkibi
 8,318 (2024)
Talabalari 82,272 (2024)
Bakalavriat 7,729 (2023)
Magistratura 2,908 (2023)
Akademiklari 3,610 (2024)
Oʻqituvchilari 4,708 (2024)[4]
Manzili
Kirinari koʻchasi, 11
,
Yangi Janubiy Uels
,
2052
,
Avstraliya[5]
Kampusi Shahar hududi, park va qishloq hududi
Veb-sayti unsw.edu.au

Yangi Janubiy Uels universiteti (YJUU) Avstraliyaning Sidney shahrida joylashgan davlat tadqiqot universitetidir. 1949-yilda tashkil etilgan. Universitet yetti fakultetdan iborat boʻlib, ular orqali bakalavr, magistr va doktorlik darajalarini taklif etadi. Uning asosiy kampusi Kensingtonning Sidney sharqiy chekkasida, 7 kilometre (4.3 mi) Sidney markaziy biznes tumanidan (CBD) joylashgan. Uning ijodiy sanʼat maktabi, UNSW Art & Design (sanʼat, dizayn va arxitektura fakultetida) Paddingtonda joylashgan boʻlib, Sidney CBD va boshqa bir qancha shahar chekkalarida, jumladan Randwick va Coogeeda kichik kampuslarga ega. U Avstraliya poytaxti hududining Kanberra shahridagi ADFA Avstraliya mudofaa kuchlari harbiy akademiyasida kampusga ega. Yangi Janubiy Uels shtatida joylashgan tadqiqot stansiyalariga ega.

Avstraliyaning ilmiy-tadqiqot universitetlari koalitsiyasi boʻlgan Sakkizlik guruhining asoschilaridan biri va tadqiqot universitetlarining global tarmogʻi boʻlgan Liga 21 aʼzosidir. Dunyoning 200 dan ortiq universitetlari bilan xalqaro almashinuv va tadqiqot hamkorligiga ega.

Tarixi

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Tashkil etilishi

[tahrir | manbasini tahrirlash]
1949-yilda universitet kengashining birinchi yigʻilishi

1949-yilda universitet kengashining birinchi yigʻilishi Universitetning kelib chiqishini 1833-yilda tashkil etilgan Sidney mexanika sanʼat maktabi va 1878-yilda tashkil etilgan Sidney texnik kolleji bilan bogʻlash mumkin[6]. Bu muassasalar Yangi Janubiy Uels iqtisodiyoti oʻzining yaylov bazasidan sanoat davriga asoslangan sanoatga oʻtgani sababli yangi texnologiyalarga boʻlgan oʻsib borayotgan talabni qondirish uchun tashkil etilgan.

Universitetni tashkil etish gʻoyasi Ikkinchi Jahon urushining inqiroz talablaridan kelib chiqqan boʻlib, bu davrda mamlakatning eʼtibori qishloq xoʻjaligi jamiyatini zamonaviy va sanoat jamiyatiga aylantirishda fan va texnologiya oʻynagan muhim rolga qaratilgan[7]. Urushdan keyingi Yangi Janubiy Uels leyboristlar hukumati mavjud Sidney universitetining imkoniyatlari va xususiyatlaridan tashqari yuqori sifatli muhandislar va texnologiya bilan bogʻliq mutaxassislarni tayyorlashga ixtisoslashgan universitetga ehtiyoj ortib borayotganini tan oladi. Bu oʻsha paytdagi Yangi Janubiy Uels taʼlim vaziri Bob Xeffron tomonidan taqdim etilgan Texnologiya institutini tashkil etish taklifiga olib kelib, 1946-yil 9-iyulda qabul qilinadi.

Dastlab „Yangi Janubiy Uels Texnologiya Universiteti“ deb nomlangan universitet 1949-yilda Sidneyda Yangi Janubiy Uels Parlamenti tomonidan 1949-yilgi Yangi Janubiy Uels Texnologiya Universiteti toʻgʻrisidagi qonun (NSW) qabul qilinishi bilan oʻzining qonuniy maqomini olgan[8].

1948-yil mart oyida fuqarolik muhandisligi, mashinasozlik, togʻ-kon muhandisligi va elektrotexnika kabi dasturlarda tahsil olayotgan 46 nafar talabaning birinchi qabuli bilan darslar boshlanadi[9]. Oʻsha paytda dissertatsiya dasturlari innovatsion boʻlgan. Har bir kurs tegishli sohada maʼlum va sezilarli amaliy mashgʻulotlar davrini oʻz ichiga olgan. Shuningdek, oʻsha paytda oliy oʻquv yurtlarida gumanitar fanlarni majburiy oʻqitishni kiritish ham misli koʻrilmagan edi[10].

Eski asosiy bino kampusda qurilgan birinchi doimiy bino boʻlib, 1955-yil 16-aprelda rasman ochilgan.

Dastlab, universitet Ultimodagi Sidney texnik kollejining ichki shahar kampusidan kollejdan alohida muassasa sifatida ishlagan. Biroq, 1951-yilda Yangi Janubiy Uels parlamenti 1951-yilgi Yangi Janubiy Uels texnologiya universiteti (qurilish) toʻgʻrisidagi qonunni (NSW) moliyalashtirishni taʼminlash va hozirda universitet joylashgan Kensington hududida binolar qurishga ruxsat berish uchun qabul qiladi.

Kensington kampusining pastki kampus hududi 1952-yil dekabr va 1954-yil iyun oylarida ikki lotda universitetga topshirilgan. Yuqori kampus hududi 1959-yil noyabr oyida universitetga topshiriladi[11][12].

Kengayishi

[tahrir | manbasini tahrirlash]

1958-yilda universitet nomi texnologiyaga asoslangan muassasadan umumiy universitetga aylanishni aks ettiruvchi „Yangi Janubiy Uels universiteti“ deb oʻzgartiriladi. 1960-yilda sanʼat va tibbiyot fakultetlari, 1971-yilda esa huquqshunoslik fakulteti tashkil etildi[13].

Universitetning birinchi direktori Artur Denning (1949–1952) boʻlib, u universitetni tashkil etishga muhim hissa qoʻshgan. 1953-yilda Filipp Baxter bilan almashtirilib, 1955-yilda bu lavozimning nomi oʻzgarganda prorektor lavozimini davom ettiradi[14]. Baxterning dinamik, agar avtoritar boʻlsa, menejment universitetning dastlabki 20 yilida markaziy rol oʻynadi. Uning uzoqni koʻra oladigan, ammo baʼzan munozarali kuchlari universitetning 1968-yilga kelib bir nechta talabadan 15 000 talabagacha oʻsganini koʻradi[15]. Yangi prorektor Rupert Mayers (1969-1981) talabalar sonining koʻpayishi, universitet uslubini oʻzgartirish talabi va talabalar tartibsizliklari qiyinchiliklari davriga konsolidatsiya va shahar boshqaruvi uslubini olib keladi.

1962-yilda Yangi Janubiy Uels universiteti nashriyoti akademik kitob nashriyoti ishga tushiriladi. Hozir ACNC notijorat tashkiloti boʻlib, u uchta boʻlinmaga ega: NewSouth Publishing (kompaniyaning nashriyot boʻlimi), NewSouth Books (kompaniyaning savdo, marketing va tarqatish qismi) va Kensington kampusida joylashgan UNSW kitob doʻkoni.

1980-yillarda vitse-kansler Maykl Birt (1981-1992[16]) tomonidan boshqarilgan barqarorlashtirish usullari keyingi vitse-kansler Jon Niland (1992-2002) tomonidan amalga oshirilgan gʻayratli korporatizm va kampusni yaxshilash uchun mustahkam asos boʻladi. 1990-yillarda universitetga tasviriy sanʼat qoʻshildi. Universitet Nyukasl (1951) va Vollongong (1961) da kollejlar tashkil etdi, ular oxir-oqibat 1965 va 1975-yillarda mos ravishda Nyukasl universiteti va Vollongong universitetiga aylanadi.

Sobiq Sent-Jorj taʼlim instituti (qisqa muddatli Sidney ilgʻor taʼlim kollejining bir qismi) 1990-yil 1-yanvardan boshlab universitet bilan birlashtirildi, natijada Oatleydagi sobiq SGIE kampusida Oʻqituvchilar taʼlimi maktabi tashkil etiladi. Keyinchalik Sent-Jorjda Sport va boʻsh vaqtni oʻrganish maktabi hamda Sanʼat va musiqa taʼlimi maktabi ham tashkil etildi. Kampus 1999-yilda yopilgan[17].

2012-yilda xususiy manbalar universitetning yillik moliyalashtirilishining 45 foizini tashkil etadi[18].

2010-yilda Avstraliyada bolalar va kattalar saratoni boʻyicha tadqiqotchilarni birlashtirgan birinchi muassasa boʻlgan Lowy saraton tadqiqot markazi ochildi, uning qiymati 127 million dollarni tashkil etadi[19][20].

2003-yilda universitet Singapurning Iqtisodiy rivojlanish kengashi tomonidan u yerda kampus ochish masalasini koʻrib chiqishga taklif qilingan. 2004-yilda davom etish toʻgʻrisidagi qarordan soʻng, rejalashtirilgan 200 dollarlik kampusning birinchi bosqichi 2007-yilda ochiladi. Talabalar va xodimlar uylariga yuborildi va katta moliyaviy yoʻqotishlardan soʻng bir semestrdan soʻng kampus yopiladi[21].

2008-yilda boshqa ikkita universitet bilan hamkorlikda Ijtimoiy taʼsir markazini tuzadi. 2019-yilda universitet UNSWning 2025-yilgi strategiyasi doirasida trimestr jadvaliga oʻtadi. Trimestr jadvaliga koʻra, oʻquv yuklamasi 13 haftalik semestrda toʻrtta fandan 10 haftalik semestrda uchta fanga oʻzgartirildi. Trimestrlarga oʻzgartirish xodimlar va talabalar tomonidan talabalarning farovonligini kam hisobga olgan holda pul topish harakati sifatida keng tanqid qilindi[22].

2012-yilda UNSW Press oʻzining 50 yilligini nishonladi va ilmiy yozish uchun UNSW Bragg mukofotini eʼlon qiladi. Yillik Best Australian Science Writing antologiyasi avstraliyalik mualliflar, jurnalistlar va olimlarning yil yozuvlari toʻplami orasida gʻolib va qisqa roʻyxatga kiritilgan yozuvlarni oʻz ichiga oladi va har yili NewSouth nashrida boshqa muharrirlik ostida nashr etiladi. UNSW Press Bragg Student mukofoti avstraliyalik oʻrta maktab oʻquvchilarining ilmiy yozuvlari uchun boʻlib, Mualliflik huquqi agentligi Madaniyat jamgʻarmasi va UNSW Science tomonidan qoʻllab-quvvatlanadi.

2019-yilgi talabalar tajribasi soʻrovida Yangi Janubiy Uels universiteti barcha Avstraliya universitetlari orasida talabalarning qoniqish reytingi eng pastligini qayd etib, umumiy qoniqish reytingi 62,9 ni tashkil etdi, bu umumiy milliy oʻrtacha 78,4 dan past boʻlgan[23]. UNSWning 2019-yil uchun talabalar qoniqishining past koʻrsatkichlari universitetning trimestr tizimiga oʻtishi bilan bogʻliq boʻlgan[24]. 2021-yilgi talabalar tajribasi soʻrovida Yangi Janubiy Uels universiteti barcha Yangi Janubiy Uels universitetlari orasida talabalarning qoniqish reytingi eng pastligini qayd etib, Melburn universitetidan keyin butun mamlakat boʻylab ikkinchi eng past reytingni qayd etgan. Umumiy qoniqish reytingi 66,9 ni tashkil etib, bu umumiy milliy oʻrtacha 73 dan past boʻlgan[25].

2019-yil 16-dekabrda Kensington kampusi L2 Randwick Line Randwickda UNSW High Street bekati ochilishi bilan yengil temir yoʻl xizmati bilan jihozlanadi[26][27].

2020-yil 15-iyulda universitet COVID-19 taʼsiri va 370 million dollarlik byudjet kamomadi tufayli 493 ta ish oʻrni qisqartirilganini va boshqaruv 25 foizga qisqartirilganini eʼlon qiladi[28].

2021-yil oktyabr oyida UNSW tashkilotlarga oʻz ishchi kuchlarini malakasini oshirish va qayta tayyorlashga yordam berish uchun UNSW[29] tomonidan Mentemni tashkil etdi. Mentem[30][31] tashkilotga strategik maqsadlarga erishishda yordam beradi va oʻzlarining maxsus maʼlumotlar platformasi orqali yakunlash va muvaffaqiyat koʻrsatkichlarini oʻlchaydi. 2022-yil sentyabr oyida Mentem NSW mintaqaviy hukumati departamenti bilan ishlagani, xodimlarning raqamli savodxonligini oshirish uchun oʻquv dasturini yaratgani uchun Avstraliyaning yaxshi dizayn mukofotlarida[32][33] „Sinfdagi eng yaxshi“ nominatsiyasini qoʻlga kiritadi.

2022-yil may oyida UNSW universiteti sogʻliqni saqlash profilaktikasi boʻyicha tadqiqotlarni davom ettirish uchun 4,7 million dollar mablagʻ olganini eʼlon qiladi. Moliyalashtirish yuqumli kasalliklar, giyohvand moddalar va spirtli ichimliklarni isteʼmol qilish va birlamchi tibbiy yordam boʻyicha tadqiqotlarni moliyalashtirishga qaratilgan. NSW Health’s Prevention Research Support Program (PRSP) doirasida eʼlon qilingan ushbu tadqiqot profilaktika va erta aralashuv boʻyicha tadqiqotlar olib boruvchi NWS tadqiqot tashkilotlarini qoʻllab-quvvatlash uchun moʻljallangan[34].

Manbalar

[tahrir | manbasini tahrirlash]
  1. ↑ „UNSW crest gets a heart“ (en-AU). University of New South Wales (2021-yil 11-fevral). 2024-yil 2-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 10-noyabr.
  2. ↑ „Council members biographies“ (en-AU). University of New South Wales. 2024-yil 27-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 10-noyabr.
  3. ↑ „Vice‑Chancellor and President“ (en-AU). University of New South Wales. 2024-yil 18-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 10-noyabr.
  4. ↑ „2024 Annual Report“ (en-AU). University of New South Wales (2025-yil 16-sentyabr). 2025-yil 21-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2025-yil 16-sentyabr.
  5. ↑ „Contact us“ (en-AU). University of New South Wales. 2024-yil 8-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 10-noyabr.
  6. ↑ „Sydney Technical College“. dictionaryofsydney.org. 2015-yil 26-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 29-yanvar.
  7. ↑ OʻFarrell, UNSW, a portrait: the University of New South Wales, 1949-1999, UNSW Press, 1999, p. 15 ISBN 0-86840-417-9
  8. ↑ „Technical Education and New South Wales University of Technology Act 1949 No 11“. classic.austlii.edu.au. Qaraldi: 2023-yil 16-aprel.
  9. ↑ „University Official Records“. University of New South Wales Records & Archives Office (2013-yil 10-yanvar). 2013-yil 4-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 13-sentyabr.
  10. ↑ OʻFarrell, UNSW, a portrait: the University of New South Wales, 1949-1999, UNSW Press, 1999 at p33 ISBN 0-86840-417-9
  11. ↑ „Campus Development Exhibition“. University of New South Wales. Records and Archives Office. 2012-yil 30-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 10-oktyabr.
  12. ↑ McLintock, Rae „The development of the buildings and grounds of the University of New South Wales“. University of New South Wales (1993-yil mart). 2021-yil 9-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 7-mart.
  13. ↑ „Faculties and Boards of Studies“. UNSW Records and Archives Office. UNSW. 2019-yil 9-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 9-iyul.
  14. ↑ „University of New South Wales – UNSW Home – The Vice-Chancellors of the University of New South Wales Exhibition“. Recordkeeping.unsw.edu.au. 2019-yil 26-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 10-oktyabr.
  15. ↑ „History | The University of New South Wales“. Unsw.edu.au (2012-yil 5-sentyabr). 2011-yil 11-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 10-oktyabr.
  16. ↑ „University of New South Wales – UNSW Home – The Vice-Chancellors of the University of New South Wales Exhibition“. Recordkeeping.unsw.edu.au. 2019-yil 26-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 10-oktyabr.
  17. ↑ „St George Institute of Education (SGIE), Sydney College of Advanced Education“. UNSW University Archives. 2019-yil 9-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 11-yanvar.
  18. ↑ „History – The University of New South Wales“. unsw.edu.au (2012-yil 5-sentyabr). 2011-yil 11-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 10-oktyabr.
  19. ↑ „Prime Minister opens Lowy Cancer Research Centre at the University of New South Wales“. Australian Cancer Research Foundation. 2010-yil 4-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2010-yil 28-may.
  20. ↑ "New cancer research centre for Sydney (Wayback Machine saytida 5 November 2007 sanasida arxivlangan)", Sydney Morning Herald. Retrieved on 23 July 2007.
  21. ↑ „UNSW Singapore campus doomed to fail“ (2007-yil 27-iyun). 2012-yil 31-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 14-iyul.
  22. ↑ „'Very stressful': students rebel after UNSW dumps semester“ (2019-yil 6-iyun). 2019-yil 11-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 11-iyul.
  23. ↑ „2019 Student Experience Survey“. 2020-yil 18-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 19-iyun.
  24. ↑ Baker, Jordan „UNSW students least satisfied in the country, survey shows“. The Sydney Morning Herald. Fairfax Media (2020-yil 10-mart). 2020-yil 22-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 19-iyun.
  25. ↑ Carroll, Lucy; White, Daniella „Top vice chancellors rake in million-dollar pay as student satisfaction recovers“. The Sydney Morning Herald (2022-yil 25-avgust). Qaraldi: 2022-yil 28-avgust.
  26. ↑ „Light Rail: A new era of travel to UNSW Sydney“ (2019-yil 11-dekabr).
  27. ↑ „All aboard: UNSW celebrates the arrival of light rail“ (2019-yil 16-dekabr).
  28. ↑ Brown, Natalie. „COVID-19 strikes again with more cuts“. The Queensland Times (2020-yil 15-iyul). 2020-yil 15-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 15-iyul.
  29. ↑ „UNSW launches workplace learning business to meet future skills gaps“.
  30. ↑ „Home | Mentem by UNSW“.
  31. ↑ z3526174. „Mentem by UNSW wins Australian Good Design Award“. UNSW Newsroom (2022-yil 17-sentyabr).
  32. ↑ „Home | Mentem by UNSW“.
  33. ↑ z3526174. „Mentem by UNSW wins Australian Good Design Award“. UNSW Newsroom (2022-yil 17-sentyabr).
  34. ↑ "UNSW receives $4.7m to pursue health prevention research". Miragenews. 19 May 2022. https://www.miragenews.com/unsw-receives-4-7m-to-pursue-health-prevention-784927/. Qaraldi: 19 May 2022.Yangi Janubiy Uels universiteti]]
"https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=Yangi_Janubiy_Uels_universiteti&oldid=6119902" dan olindi