Yahyo ibn Muhammad
| Yahyo ibn Muhammad | |
|---|---|
| Marokash amiri | |
| Saltanat | 849–863 |
| Oʻtmishdoshi | Ali ibn Muhammad |
| Davomchisi | Yahyo II ibn Yahyo |
| Tugʻilishi | 829 |
| Vafoti | 863 |
| Farzandlari | Yahyo ibn Yahyo |
| Sulola | Idrisiylar |
| Otasi | Muhammad ibn Idris |
| Dini | Islom |
Yahyo ibn Muhammad (arabcha: يحيى بن محمد; 863-yilda vafot etgan) – beshinchi Idrisiy hukmdori
Hayoti
[tahrir | manbasini tahrirlash]Yahyo toʻrtinchi Idrisiy amiri Muhammad ibn Idrisning kenja oʻgʻli boʻlib, akasi Ali I 849-yil yanvarida vafotidan soʻng Marokashda hokimiyatni oʻz qoʻliga oldi[1].
Akasi tomonidan Idrisiylar hokimiyatining barqarorlashuvi va mustahkamlanishidan soʻng, tarixchi Shofik T. Benchakrun soʻzlari bilan aytganda, Yahyoning hukmronligi „farovon va osoyishta boshqaruvning yorqin manzarasi“ sifatida keng eʼtirof etiladi[2]. Bu davrda Idrisiylar poytaxti Fos shahri al-Andalus va Ifriqiyadan kelgan odamlar hisobiga juda kengaydi[3]. Shunday qilib, 859-yilda Fosning ikki buyuk masjidi – al-Qayravon („Qayravonliklar masjidi“) va Andalusiylar masjidi – barpo etilishi anʼanaviy tarzda uning hukmronligi davriga nisbat beriladi[3]. Hech boʻlmaganda Qayravon masjidi boʻyicha bu daʼvo aniq afsona, chunki uning 877-yilda qurilganini koʻrsatuvchi bitik topilgan[2].
Anʼanaviy ravishda bu hukmronlik davri tinch deb hisoblansa-da, zamonaviy tarixchilar Fosda uning nomi bilan zarb qilingan tangalarning mutlaqo yoʻqligiga eʼtibor qaratadilar; aksincha, maʼlum bir Abu Sahl nomi bilan tangalar mavjud boʻlib, u ehtimol Abdurahmon ibn Abi Sahl al-Judhamiyga qarindosh boʻlgan; bu oilaning Yahyo vafotidan bir necha yil oʻtgach Fos ustidan nazorat uchun Idrisiylarga qarshi kurashgani maʼlum[2].
Yahyo 863-yilda vafot etdi va uning oʻrniga oʻgʻli Yahyo II oʻtirdi[1].
Adabiyotlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ 1,0 1,1 Eustache 1971, ss. 1035, 1036.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Benchekroun 2018.
- ↑ 3,0 3,1 Eustache 1971, s. 1035.
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Benchekroun, Chafik T. (2018). "Idrisiylar". in Fleet, Kate; Krämer, Gudrun; Matringe, Denis et al.. Encyclopaedia of Islam (3- nashri). Brill Online. doi:10.1163/1573-3912_ei3_COM_32374. ISSN 1873-9830. https://doi.org/10.1163/1573-3912_ei3_COM_32374.
- Eustache, D. (1971). "Idrisiylar". in Lewis, B.. Encyclopaedia of Islam. Volume III: H–Iram (2nd nashri). Leiden: E. J. Brill. 1035–1037 b. doi:10.1163/1573-3912_islam_SIM_3495. OCLC 495469525. https://referenceworks.brillonline.com/search?s.q=Idrisiylar&s.f.s2_parent=s.f.book.encyclopaedia-of-islam-2&search-go=Search.
| Oldingisi | Idrisiy amiri, Marokash 849–863 |
Keyingisi |