Kontent qismiga oʻtish

Yağ masjidi

Vikipediya, erkin ensiklopediya
Masjid
Yağ masjidi
turkcha: Yağ Camii
Yağ masjidi
Mamlakat  Turkiya
Shahar Adana
Joylashuvi Seyhan Müftülüğü tumani
Yoʻnalishi sunniy
Meʼmoriy uslub Arman apostol cherkovi
Binokorlik sanasi XIII asrning ikkinchi yarmi (Surp Hagop cherkovi sifatida)
Holati amaldagi

Yağ masjidi (turkcha: Yağ Cami) – Turkiyaning Adana shahrida joylashgan tarixiy masjid[1]. Tuzilma dastlab Surp Hagop arman apostol cherkovi sifatida XIII asrning ikkinchi yarmida Ciliciya Arman Qirolligi davrida qurilgan. 1380-yilda Ramazanoğlubey Shihobiddin Ahmad[2] shaharni egallab olganidan soʻng masjidga aylantirilgan. Bino shahardagi eng qadimgi masjid boʻlib, keyinchalik madrasani oʻz ichiga olgan külliyening bir qismiga aylangan.

Asosiy kirish joyi

Surp Hagop cherkovi XIII asrning ikkinchi yarmida armanlar Vizantiya imperiyasidan shaharni qaytarib olganidan keyin arman apostol cherkovi sifatida qurilgan[3]. Adana shahri 1359-yilda Mamluklar sultonligiga berilgan va keyingi oʻn yilliklarda koʻplab turk oilalari shaharga koʻchib kelgan. Oʻzlarining diniy burchlarini bajarish maqsadida cherkov 1380-yilda Ramazanoğlubey Shihobiddin Ahmad tomonidan masjidga aylantirilgan va Ulugʻ masjid deb qayta nomlangan. Ulu Camii qurilganidan keyin masjid XVI asr boshidan Eski masjid nomi bilan tanilgan. Masjid 1501-yilda Gʻiyosiddin Halilbey tomonidan taʼmirlangan[4]. Keyinchalik uning oʻgʻli Piri Mehmet posho 1525-yilda minora, 1558-yilda madrasa qurdirgan[5]. XIX asrning oʻrtalaridan boshlab, masjid Yağup nomidan kelib chiqqan Yağ nomi bilan mashhur boʻlgan, Yağup soʻzi Hagop ismining arabcha versiyasidir[6].

Meʼmorchiligi

[tahrir | manbasini tahrirlash]
Kirish qismidan koʻrinishi
Masjidning ichki qismi

Masjid darvozasi sariq va qora rangdagi toshlardan qurilgan boʻlib, muhim sanʼat asari hisoblanadi[7].

Madrasa masjid hovlisida joylashgan. Madrasada darsxonalar, hujralar (yotoqxonalar) va oshxona mavjud. Sinf xonalari gumbazlar bilan qoplangan.

  1. Ministry of Culture and Tourism of Turkey
  2. Nurettin Çelmeoğlu. „Yazıttaki 'Cedde' sözcüğü Yağ Camideki gizli saklıyor.“. Bölge Gazetesi. Qaraldi: 2020-yil 20-fevral.
  3. Küçük Ermeni Ansiklopedisi, 1.Cilt, Yerevan, 1990
  4. „History of Adana“. 2010-yil 4-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2025-yil 30-yanvar.
  5. „Eski Camii(Yağ Camisi) (Turkish)“. Kenthaber Kültür Kurulu. 2010-yil 21-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2008-yil 4-fevral.
  6. „Ermeni Kültür Varlıklarıyla Adana“. HDV Yayınları. Qaraldi: 2020-yil 12-mart.
  7. „A look into Adana's history by Incirlik Air Base“. 2011-yil 22-iyulda asl nusxadan arxivlangan.