Xust va Firing tumani

Xust va Firing yoki Xust va Fereng – Afgʻonistonning Bagʻlon viloyatining eng sharqiy tumani boʻlib, Hindukush togʻlarida joylashgan. Poytaxti – Xust va Firing. Tuman aholisi 2011–2012 yillarda 60 300 ga yaqin boʻlgan , shulardan etnik tojiklar jami aholining 90% va hazoralar 10% tashkil qilgan. Tuman 1970 yilgacha Taxor viloyati tarkibiga kirgan.

Tuman haqida:

• Sogʻliqni saqlash: 1 klinika
• Daromadlari: dehqonchilik (50%), chorvachilik (20%), bogʻdorchilik (20%), doʻkondorlar (4%)
• Maktablar: 10 ta uy, 14 ta boshlangʻich, 3 ta oʻrta maktab

Xust va Firing aholisining aksariyati dari tilida gaplashadi.

Xust va Firingning barcha aholisi sunniy hanafiylar hisoblanadi. Afgʻon entsiklopediyasi qoʻshimcha qilishicha: Mirzo Abdulqodir Bedul asli shu tumanga mansub boʻlib, maʼlum masalalar yuzasidan Hindistonga joʻnab ketadi va podshoh Avrangzibning shoh shoiriga aylanadi, chunki Avrangzibning ikki qizi shu tumanga turmushga chiqqani uchun, istalgan sovgʻani Xurosonga joʻnatardi va shuningdek shu sababli, Zakariyoning yozishicha, qizlarini hisobga olgan holda maʼlum bir tumanni xos tuman sifatida tayinlardi.

Xust va Firingning aholisi musulmonlardir. Ularning aksariyati mujohidlar boʻlib, „Jamiyati Islomiy“ partiyasiga mansub. Xust va Firing aholisi kusti yoki xusti deb ataladi. Islomiy kitoblarga koʻra, Mahdiy Xust va Firing yaqinidagi Toliqon shahridan kelib chiqqan va uning gullari shu joy nomi bilan atalgan. Shuning uchun islomiy bashoratlarda aytilishicha, Xusti deb ataladigan xust va firingliklar Imom Mahdiyning birinchi izdoshlari va askarlaridir. 

Havolalar

• AIMS tuman xaritasi
• BMT qochqinlar boʻyicha Oliy komissarligining tuman profili (2002 yil 9 aprel)