Xoʻjayevlar

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
(Xo`jayevlardan yoʻnaltirildi)
Jump to navigation Jump to search

Xoʻjayevlar — oʻzbek sirk artistlari sulolasi. Zamonaviy oʻzbek sirkida chavandozlik va ot urgatish janri rivojiga katta hissa qoʻshishgan. Sulola asoschisi — Xoʻjayev Muhammad (taxallusi "Chaqqon") (1886, Qoʻqon — 1971. 28.2, Toshkent) — Oʻzbekiston xalq artisti (1939). Ijodiy faoliyatini 8 yoshidan Baratboy rahbarligidagi sirk guruhida boshlab, muallakchilik, havo gimnastikasi va masxarabozlik uyinlarida ishtirok etgan. 1900 yildan namanganlik Mirzaahmad sirkida muallaqchi Qodir Abdullayev bilan ishlagan, 1905 yildan Mullaboy Mansurov sirkida faoliyatini davom ettirib, qiziqchilar va muallaqchilar guruhlarida qatnashgan, turnikda, bir pogonali va ikki pogonali chigʻiriqda ishlagan. 1919—20 ylar R. Abduxalilov va F. Yupatov sirklarida ishlagan. 1931 yil "Erkinlikdagi otlar" tomoshasini tayyorlab, oʻzbek sirki tarixida eng kuchli ot oʻyinlaridan birini yaratib, koʻp yillar davomida namoyish etdi. Xujayeva Lola (1923.18.9, Samarkand) — chavandoz, it oʻrgatuvchi. Muhammad Xoʻjayevning qizi. Oʻzbekiston xalq artisti (1950). 1931 yildan otasi rahbarligidagi "Ot ustida voltij" hamda "Chavandozlik" uyinlarida, shuningdek, akrobatlar guruhida qatnashgan. 1934 yil "Ot ustida grotesk" tomoshasini yaratib, unda milliy oʻzbek raqsi plastikasini anʼanaviy chavandozlik tryuklari bilan uzviy bogʻladi. Chopayotgan ot ustida bir necha murakkab uyinlarni yengil va epchil ijro etar edi, masalan, balandga sakrab, tizzaga oʻtirish, soʻzanalar ustidan sakrab oʻtish, otni tortilgan tasmalar ustidan sakratish va boshqa L.X. bajargan betakror mashklardan biri — chopayotgan otni keng tasma ustidan sakratib, Uzi ham balandliqdagi tasmadan sakragan va yana ot ustiga qaytib tik turgan. 1972 yildan it oʻrgatuvchi.

XUjayev Lovar (Leonid) (1932.5.6, Toshkent) — chavandoz. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist (1964). Muhammad Xoʻjayevning oʻgʻli. 1941 yildan akrobatika uyinlarida ishtirok etgan. 1951 yildan opasi Lola Xoʻjayeva bilan "qoʻshaloq grotesk" tomoshasini tayyorlab, chopayotgan ot ustida yakka va juft tryuklarni, bir-biriga qarab chopayotgan ikki ot ustida murakkab mashklarni bajarishgan. Xujayev Andrey (1961.21.12, Toshkent) — chavandoz. Lovar Xujayevning oʻgʻli. 1975 yildan "Ot ustida grotesk" tomoshasi bilan tanilgan. 1992 yildan "Boʻgʻma ilon bilan olishuv" tomoshasini namoyish etib kelmoqda. Poʻlat Toshkanbayev.