Xinux (operatsion tizim)
| Xinux | |
|---|---|
 | |
 | |
| Ishlab chiquvchi | Uzinfocom |
| OT oilasi | Linux (Unix-simon) |
| Negiz kodi | Ochiq manbali dastur |
| Ilk e’lon qilinishi | 2021 |
| Soʻnggi versiyasi | 25.11[1] |
| Paket menedjerlari | nix package manager |
| Yadro tipi | Monolit (Linux yadrosi) |
| Interfeys | GNOME |
| Litsenziya | GNU General Public License 3.0 |
| Holati | faol |
| Veb sayt | xinux.uz |
Xinux – Uzinfocom mutaxassislari tomonidan yaratilgan Linux yadrosi ustiga qurilgan ochiq kodli operatsion tizim. GPL 3.0 litsenziyasi asosida bepul tarqatiladi[2]. Operatsion tizim Uzinfocom Open Source jamoasi va Xinux hamjamiyati tomonidan qoʻllab quvvatlanadi[3][4][5].
Tarixi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Operatsion tizimni ishlab chiqish 2021-yilda boshlangan[manba kerak]. 2022-yil avgust oyida Xinux operatsion tizimining beta-versiyasi ommaga taqdim etilgan[6]. 2023-yil Xinux ochiq hamjamiyatining aʼzolari soni 550 kishiga yetgan[manba kerak]. Shu yilning fevral oyida .UZ domen zonasi uchun Xinux asosida yangi server ishga tushirilgan[7][8]. 2025-yil 15-dekabr kuni Xinux 25.11 stabil versiyasi chiqarilgan. Joriy 25.11 versiyasi GNOME ishchi muhitida va NixOS tizimi asosida yozilgan[9][10]. 2025-yil mart oyi holatiga koʻra, Xinux hamjamiyati tomonidan mahalliylashtirish loyihasi natijasida GNOME 48.0 ishchi muhiti oʻzbek tiliga 6% tarjima qilingan[11].
Versiyalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- 2022-yil 8-avgustda shaxsiy kompyuterlar uchun Xinux Home edition taqdim qilingan[12].
- 2023-yil yanvarda server kompyuterlari uchun Xinux Server edition taqdim qilingan[12].
- 2025-yil dekabrda Xinux 25.11 stabil va 26.05 nostabil versiyalari taqdim qilingan[13][1].
Galereya
[tahrir | manbasini tahrirlash]
Yana qarang
[tahrir | manbasini tahrirlash]Havolalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- 1 2 „Xinux Operatsion Tizimi“. Xinux.uz. Qaraldi: 2026-yil 6-yanvar.
- ↑ „UZINFOCOM jamoasidan yangi XINUX dasturiy ta’minotni tarqatish shakli operatsion tizimining chiqarilishi“. Администрация домена .UZ (2022-yil 9-avgust). Qaraldi: 2026-yil 6-yanvar.
- ↑ „Open-Source Software (OSS)“ (Rus tilida). Digital Government. — „Разработка и поддержка собственных OSS-решений, таких как Xinux и Kibertexnik.“. Qaraldi: 2026-yil 6-yanvar.
- ↑ orzklv. „Unofficial Nix/NixOS Uzbek Community on Telegram“ (Ingliz tilida). NixOS Announcements (2024-yil 1-noyabr). Qaraldi: 2026-yil 6-yanvar.
- ↑ „Uzinfocom Open Source“. Uzinfocom. Qaraldi: 2026-yil 6-yanvar.
- ↑ „Релиз операционной системы нового дистрибутива XINUX от команды UZINFOCOM“ (Rus tilida). Администрация домена .UZ (2022-yil 9-avgust). Qaraldi: 2026-yil 6-yanvar.[sayt ishlamaydi]
- ↑ „O‘zbekistonda .UZ domen zonasining yangi DNS serveri Xinux operatsion tizimida ishlay boshladi“. Администрация домена .UZ (2023-yil 10-fevral). Qaraldi: 2026-yil 6-yanvar.
- ↑ „In Uzbekistan, a new DNS server of the .UZ domain zone has started running on its own Xinux operating system“ (Ingliz tilida). Administration of the .UZ domain (2023-yil 10-fevral). Qaraldi: 2026-yil 6-yanvar.
- ↑ „Xinux - Linux Hamjamiyati“. Github. Qaraldi: 2026-yil 6-yanvar.
- ↑ „Xinux Nix Darwin“ (Ingliz tilida). Qaraldi: 2026-yil 6-yanvar.
- ↑ „GNOME Linuxʼga o‘zbek tilini qo‘shish“. Xinux.uz. Qaraldi: 2026-yil 6-yanvar.
- 1 2 „O‘zbekistonda .UZ domen zonasining yangi DNS serveri Xinux operatsion tizimida ishlay boshladi“. «UZ» домени маъмурияти (2023-yil 10-fevral). Qaraldi: 2026-yil 6-yanvar.
- ↑ „Linux rivojlantirish hamjamiyati“. Xinux.uz. Qaraldi: 2026-yil 6-yanvar.