Xheni Karaj

Xheni Karaj (Tiranada tugʻilgan) – albaniyalik LGBT huquqlari faoli, Aleanca LGBT tashkilotining hammuassisi va hozirgi rahbari.
Siyosiy faoliyat
[tahrir | manbasini tahrirlash]Karaj va LGBT faoli Kristi Pinderi Albaniyada LGBT huquqlari harakatini boshlab yuborgan birinchi faollardan hisoblanadi[1]. Karaj Tirana shahrida amerikalik faol Mindy Michels va uning sobiq hamkori Melissa Schraibman (AQSh elchixonasi xodimi[2]) tomonidan tan olingan birinchi lesbiyan ayol boʻlgan. Ikki amerikalik uyida boʻlib oʻtgan uchrashuvlar Aleanca LGBT tashkilotining asosini yaratishga yordam bergan.
2012-yil may oyida TV Klan telekanalining „Opinion“ siyosiy dasturida Karaj Legality Movement partiyasining sobiq raisi oʻrinbosari Murat Basha bilan bahslashayotganda „kutilmagan holatni oshkor qilgan“. Basha dasturda Kristi Pinderi haqida: „Agar oʻgʻlim sizga oʻxshab qolsa, uni oʻldirib, qamab yotganim yaxshi“ deb izoh bergan. Karaj bu voqeani Panorama gazetasiga bergan intervyusida shunday tasvirlagan: „Mening reaksiyamni oldindan aytib boʻlmas edi, u birdan paydo boʻldi. Murat Basha ishlatgan soʻzlarni mutlaqo qabul qilib boʻlmas edi. Geylik tanlagan bolalarni oilalar tomonidan qotillik amalga oshirishi haqidagi bayonotlarni eshitish fojiali“[3].
2012-yildan may oyida Karaj Tirana shahridagi Dëshmorët e Kombit bulvarida oʻtkaziladigan Pride paradining asosiy tashkilotchilaridan biridir[4]. U shuningdek „Think Politically“ loyihasining hamraisi boʻlib, unda Albaniya siyosiy partiyalari birinchi marta LGBT masalalarida oʻz pozitsiyasini bildirishga majbur boʻlishgan. Pinderi bilan birgalikda u Albaniyadagi LGBT harakati tarixiga bagʻishlangan SkaNdal hujjatli filmiga mualliflik qilgan. Ikkala faol shuningdek, uysiz LGBT yoshlari uchun birinchi STREHA boshpanasini qurishgan[5].
Karaj Albaniyadan Natalia loyihasida ishtirok etgan ikkinchi LGBT faolidir. Bu loyiha inson huquqlari himoyachilari uchun xavfsizlik tizimi sifatida ishlab chiqilgan boʻlib, unda ishtirokchilar faollarni himoya qilish uchun signal yuboradigan bilaguzuk taqishadi[6].
Mukofotlari va tan olinishi
[tahrir | manbasini tahrirlash]2022-yilda Karaj Albaniyada LGBT+ shaxslar huquqlari uchun kurashi, siyosiy islohotlarni qoʻllab-quvvatlashi va jamiyat qarashlarini oʻzgartirishdagi faoliyati uchun „Yilning fuqarolik huquqlari himoyachisi“ mukofotiga sazovor boʻlgan[7].
Shaxsiy hayoti
[tahrir | manbasini tahrirlash]Xheni Karaj Tirana shahrida uzoq tarixga ega oilada tugʻilib oʻsgan. U Tirana universiteti Ijtimoiy fanlar kollejida psixologiya boʻyicha tahsil olgan.
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ „Albania's LGBTQ activists are transforming their community“ (en). NBC News. Qaraldi: 2019-yil 20-fevral.
- ↑ „Madame Mapo - [PDF Document“] (sq). vdocuments.site. Qaraldi: 2019-yil 20-fevral.
- ↑ „Xheni Karaj rrëfen historinë e saj për herë të parë: Si e zbulova që jam lezbike“ (sq). www.panorama.com.al. Qaraldi: 2019-yil 20-fevral.
- ↑ „Albania gay activists cycle to call for rights“ (en). Reuters (2012-yil 14-may). Qaraldi: 2019-yil 20-fevral.
- ↑ Nation[m, DAN LITTAUER [e]Special to LGBTQ „Albania gay rights groups open first LGBTI shelter in Balkan region“. LGBTQ Nation (2014-yil 11-dekabr). Qaraldi: 2019-yil 20-fevral.
- ↑ „Second Albanian LGBT Activist Included in the Natalia Project“ (en-US). Civil Rights Defenders (2013-yil 22-oktyabr). Qaraldi: 2019-yil 20-fevral.
- ↑ https://crd.org/2022/04/21/civil-rights-defender-of-the-year-2022-xheni-karaj-and-frank-mugisha/
Havolalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]| Vikiomborda Xheni Karaj haqida turkum mavjud |
- Xheni Karaj Twitterda
- Natalia loyihasi
- AleancaLGBT (Wayback Machine saytida 2024-04-25 sanasida arxivlangan)
