Vlora

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Vlora

Vlora
Shahar
Vlora cover.jpg
{{{rasmiy_nomi}}}ning rasmiy gerbi
Gerb
40°27′0″N 19°29′0″E / 40.45000°N 19.48333°E / 40.45000; 19.48333 G OKoordinatalari: 40°27′0″N 19°29′0″E / 40.45000°N 19.48333°E / 40.45000; 19.48333 G O
Mamlakat Albaniya
Markazi balandligi 0 m
Aholisi
130 827
Milliy tarkib albanlar
Konfessiyaviy tarkib Musulmonlar, pravoslavlar
Vaqt mintaqasi UTCUTC+1:00
Pochta indeks(lar)i 9401–9494
Avtomobil kodi VL
Vlora xaritada
Red pog.png

Vlora (Vlora, Vlona ,alb.: Vlorа) — Albaniyaning janubidagi shahar, Vlora viloyati va Vlora tumani maʼmuriy markazi. Temir yoʻl stantsiyasi mavjud. Adriatik dengizining Vlora koʻrfazi sohilidagi dengiz porti. Aholisi taxminan 130 ming kishini tashkil qiladi (2015-yil uchun hisob-kitoblarga koʻra).

Tarixi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Miloddan avvalgi VI asrdan boshlab Vlora oʻrnida Avlon yunon mustamlakasi boʻlgan (qadimgi yunoncha: Αύλών) . Miloddan avvalgi IV asrda tez-tez Otranto va Brindisidan kemalar qatnay boshlagan va muhim port shaharga aylangan. Albaniyadagi boshqa ikki qadimiy shaharlar — Butrint va Apollonia oʻrtasidagi oʻtish nuqtasi sifatida tilga olingan.

1481-yilda Neapolitan xizmatidagi yunon qoʻmondoni Crocodilos Cladas mahalliy yunon va alban isyonchilari koʻmagida shaharni turklardan qaytarib oldi. Shahar oʻn yil davomida Neapol qirolligining nazorati ostida edi.

Oʻrta asrlarda shahar Valona nomi bilan ham tanilgan(italyancha: Valona).

1912-yil 28-noyabrda Ismoil Qamali Vlorada mamlakat mustaqilligini eʼlon qildi va shahar mustaqil Albaniyaning birinchi poytaxti boʻldi. 1920-yilda Italiya bilan urush paytida shahar shiddatli janglar maydoniga aylandi.

1955-yildan 1962-yilgacha Orikum yaqinidagi Pasha-Liman bazasi Sovet dengiz floti tomonidan dengiz bazasi sifatida ishlatilgan, keyin esa Albaniyaning Varshava shartnomasidan chiqishi munosabati bilan vaziyat oʻzgargan[1].

1997-yilda shahar mashhur tartibsizliklar boshlangan joylardan biri edi.

Taʼlim[tahrir | manbasini tahrirlash]

Shaharda 1994-yilda tashkil etilgan Ismoil Qamali universiteti joylashgan.

Diqqatga sazovor joylar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • Etnografik muzey
  • Tarix muzeyi
  • Mustaqillik muzeyi
  • Muradiye masjidi
  • Kanini qal’asi (Kanina shahrida)
  • Porto Palermo qal’asi
  • Gimar qal’asi xarobalari (Gimard shahrida)
  • XII-XIV asrlardagi Avliyo Stefan va Mitriy cherkovlari (Dhermi shahrida)
  • Zvernetsi orolidagi cherkov
  • Qadimgi Orika amfiteatri (miloddan avvalgi 1-asr) e.)
  • Marmiroy cherkovi (alb.: Kisha e Marmiroit) Orikum shahridagi Pasha Liman daryosi yaqinida
  • Mustaqillik monumenti

Egizak shaharlari[tahrir | manbasini tahrirlash]

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. Светлана Кузнецова, Евгений Жирнов. „Вопросы по Албании“. Коммерсантъ (20-dekabr 2010-yil). 15-oktabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-oktabr 2017-yil.
  2. İzmir Büyükşehir Belediyesi. „İzmir'in kardeş kentleri“. 4-avgust 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi.